مناره انزلی

 
 
 
عَوامِل مُؤثِّر بر حُصُول پیروزی در دفاع مقدّس
(از دید گاه رزمندگان دفاع مقدّس شهرستان بندر انزلی )
 
با سمه تعالی
مقدمه:با صلوات بر محمّد و آلش    ،      بی شک دوران دفاع مقدّس از جمله درخشان ترین دوران تاریخ ایران   زمین ثبت و   ضبط شده است.  دورانی که  به دست غیور مردان و زنان عفیف کشورِ اسلامیِ ایران مقارن با بر پایی نهضت حسینی علیه یکی ازطاغوت های زمان شکل گرفته است  .
نقش آفرینانِ این صحنه  ابتدا حقّ را شناختند، آنگاه به طرفداری از حقّ پرداختند . برایِ افراد ،صرفنظر از جایگاه اجتماعی و خانوادگی و اقتصادی وسیاسیِ آنها به میزانی که با  جبهه حقّ همراه بودند ،ارزش قایل شدند و انصافاً    توحید عملی را که در شعارشان (لا اله الا الله )تجلی می یافت ،به منصه ظهور رساندند.برخی از نقش آفرینان این صحنه ها ،هنوز وجود دارند و از    رده های رهبری، تا سربازان بی نام ونشان جبهه ها، هر کدام، از نگاه خود وارد این عرصه شده و به تناسب درک و احساس  و شعور و مسئولیت خویش ،گوشه ای از این تاریخ را رقم زدند.
این   نبرد، تا رساندن  پرچم اسلام بدست  مقتدایمان  ،حجت حقّ ،ادامه دارد، لذا در شرایط امروز، نایب بر حق امام ، مقام معظم رهبری  مناسب ترین راه مبارزه را در اجرای اقتصاد مقاومتی  و اصلاح الگوی مصرف و رونق کسب و کار، با تاکید به ظرفیّت های درونی کشور اعلام فرمودند .  اهمیّت  رهنمود آقا   از آنجا مشخّص می شود که  ایشان   جبهه ی حمله دشمن و نقاط ضعف ما را اعلان می فرمایند .لذا  نیروهایی  با ویژگی های فرزندان  دوران دفاع مقدّس   برای پیشگیری  ودفاع ،لازم است .ضعف های اقتصادی ،برخی مدیریتی  وبرخی عارضی  و برخی هم به ارث رسیده است .هزینه های جنگ    وخرابی کار گاه های تولیدی  با  حفظ  کارکنانش (هزینه حقوق  و دستمزد بدون   داشتن تولید )و در دوران سازندگی   انجام  سرمایه گذاری هایی  که  برخی حتّی تا کنون به تو لید              نرسیده اند  (هزینه ها  به موقع در جریان تولید بکار نرفته و یا تولیدات به حّدی نبوده که کلیّه هزینه هایِ انجام شده را پوشش دهد ) و.... این روند تا کنون  ،باعث  گسترش  نقدینگی بدون پشتوانه تولید متناسب   شده و درجامعه بالاجبار  تورّم   بو جود آورده است .از طرفی با اعمال تحریم های  جدید و مسدود شدن            سرمایه  های کشور در خارج  ،تو لید کننده ها  در داخل کشور قدرت تهیه موادّ اولیّه و پرداخت    هزینه های  کارگاه ها ی تحت  مسؤلیّت را ندارند . اینها در کنار افزایش ورود بیکاران تحصیل کرده جدید و بی انضباطی  های   متولیّان امور مردم  در سیستم پولی ومالی کشور  که میلیاردها  از بیت المال را در جای بایسته اش هزینه        نکرده اند  و غفلت  نمایند گان مردم که پی گیر نیستند تا همه  درآمد های  معلوم  دولت به خزانه واریزشود  و ازطرفی از  همه درآمدهای دولت  غافلند و مدیران حکومتی  از همه توانایی   امّت   بی خبر ،اسباب   بی کاری   گسترده   مردم را رقم زده است .  علاج تورّم ، کاهش نقدینگی  و علاج بیکاری،  افزایش      سرمایه گذاری است   که این دو، در شرایط کنونی در تقابل همند و نقش   رزمنده ها با توجّه به ویژگی هایی که درادامه خواهد آمد ،در حلّ این معضل بیشتر نمایان می شود . مطمئّناً با اعمال مدیریّت جهادی می توان از بیکاری هایِ پنهان کاست و از ظرفیّت ها استفاده بهینه  نمود تا بیکاران واقعی  معلوم شوند و در کنارش با تو جّه به تو لیدات داخلی  ،مجال و فرصت برای کار آفرینان بسیجی و جهادی فراهم آورد تا بیکاران جذب  شوند .
مسأله :----ایستادگی هشت ساله ملّت ایران در دفاع مقدّس، موضوع کوچکی نیست .زیرا نشان داد که توانایی هایِ نظامی و امنیتیِ قدرتهایِ مسلط، قادر نیستند از ایستادگیِ یک ملّت بکاهند. [1]
----رهبر معظم انقلاب ، دوران دفاع مقدّس را مایه آبرو برای ملّت ایران دانستند و تأکید فرمودند تجربهِ هشت سال دفاعِ مقدّس نشان داد که با وجود همهِ تنگناها و فشارها و نبود اعتباراتِ مالی و مشکلاتِ فراوان، می توان ،با عزمِ راسخ و توکّلِ بر خدا، در مقابلِ زورگویی و توقعّات بی جایِ قدرتهایِ جهانی ایستاد.[2]
----- خاطرات و واقعیّات و درس های هشت سال   دفاعِ مقدّس، یک فرهنگ ساری و جاری و سرچشمه ای است که اگر بدرستی درک و فهم شود، قطعاً به سود ملّت ایران و آینده کشور خواهد بود. [3]
------ به واسطه ایستادگی ملّت ایران در هشت سال دفاع مقدّس بسیاری از شخصیّت های اثرگذار و ذهن های فعّال در کشورهای اسلامی و غیراسلامی، به دفاع مقتدرانه با دست خالی، اعتقاد راسخ پیدا کردند. [4]
                به ایرانی حمله شده بود که از لحاظ
*- اقتصادی:      اداره کشور،تکیه عمده اش به صادرات نفت بود. و با اعتصاب هایی که در براندازی  دیکتاتور  شده بود مدتّها پیش از پیروزی  انقلاب ،  به در آمد کشور آسیب رسیده بود و ازطرفی  با واکنش  سردمداران  رژیم دیکتاتوری  حاکم  در بحبوحه انقلاب برای تطمیع نیروهای دولتی  که یا با اعتصاب و یا به شیو های دیگر مخالفت خود را با رژیم وابسته به اجانب اعلام می کردند ،افزایش حقوقها ی   آنها را در برنامه ی کار قرار داده بودند. بدین ترتیب ، خالی شدن سریعتر در آمد هایِ در دسترس  ، عملی شد
**-  اداره امور کشور:   1-سیستم دیکتا توری ، هنوزاز لحاظ تمر کزقوا  در تهران (مر کز قدرت )، پا بر جا  بود و خود دیکتا تور فراری
2-نهاد های مدنی منبعث از سیستم دیکتاتوری  به یکباره یله و رها شده بودند و از یکطرف خود را یتیم می دیدند و از طرفی بدنه آنها که شامل  مستخدمین  دون پایه بودند آمادگی ارایه طرح و برنامه  ای برای اداره امور کشور نداشتند و یا برای این امور تربیت نشده بودند و یا میزان باور آنها به خود ،در اداره امور به شدت پایین بود .
                               3-سران نهادهای  مدنی فوق نیز به تبعیّت از دیکتاتور ،طرح فرار را در دستور کار داشتند و منتظر فرصت و عدهّ ای  هم فراری شده بودند.
        4-شیطان بزرگ و به تبعه اش  سایر شیاطین  در ارتباط تجاری  با ایران مشکلاتی را به وجود آوردند و حکومتِ رسمیِ جمهوری اسلامی ایران را به رسمّیت نشناختند و یا عایدات تجّار ایران وپول فروش نفت ایران را در بانک  های خودشان بلوکه کردند و یا اجناس خریداری شده  یا پول  آن اجناس را   به ایران روانه نکردند و یا قراردادهای   تجاری خود را یک جانبه با ایران  فسخ کردند .
                      5- مانع دستیابی  ایران به پول های به غارت رفته  دیکتاتور و سر سپردگانش در بانک های خارج شدند .  وقوع انقلاب اسلامی، در منطقه ای که اسلام ،در،خواست شیاطین استحاله می شد ، برای حکومت های وقت  منطقه،  غریب می نمود و مخالفت ها و نگرانی ها از این انقلاب ، تو سّط شیاطین  و اذنا  ب     منطقه ای آنها بروز می نمود، لذا خروج سر سپردگان داخلی به همراه ثروت ملی بدون دغدغه جذب در خارج ، به غارت میرفت و این موضوع با توجه به گستردگی مرزها و فقدان سیستم نظارتی ،براحتی  میسّر می گشت .
               6-حاکم شدن نیروهایی که  با نگاه حضرت امام خمینی (ره) زاویه داشتند و حتّی با رأی مردم به مجلس و  شورای انقلاب و  ریاست  جمهوری   راه یافته بودند ، فرصتی به شیاطین داخلی و خارجی میداد تا ضربات کاری بر اندیشه  عملیاتی شده   حضرت امام خمینی (ره) وارد کنند .
                   7-سازمان هاو نهادهای حکومتی  و خصوصی رها شده به علت فرار سرد مداران آنها ،می بایست  به جهت حفظ سرمایه های  مادّی آنها   تو سّط جمهوری اسلامی نگهداری می شد و از طرفی جمهوری اسلامی خود را مسئول بیکاریِ  نیرو هایِ انسانیِ  شاغل  در چنین    مؤ سّساتی هم می دانست . ضمن اینکه برای فعالیّتِ این مؤسّسات ،نیازبه  باز تعریف  جدیدی از اهداف و برنامه ها و ماموریتها  در این سازمان ها و نهادهابود .                               
                     8-چون  تربیت نیروی انسانی   انقلاب در مساجد شکل میگرفت و تخصّصی نبود واز طرفی  در نهاد ها وساز مان های فوق الذّکر ضرورت بکارگیری  نیرو های متخصّص   اجتناب نا پذیر بود وهمه اقشار هم که به هدف اعتلای اسلام که همان حفظ کرامت قرآنی انسان است   قیام نکرده بودند لذا کار شکنی در انجام مأموریت های  پیش بینی شده  مؤسّسات مذکوربروز پیدا میکرد . احزابی هم بودند که علناًبرای کسب قدرت  از هر وسیله ای استفاده میکردند .و در بین پرسنل سازمان ها و نهاد های مذکور، یار گیری هم کرده بودند . لذا عملاً       گاهی نهاد ها و سازمان های مذکور نقش ترمز انقلاب را بازی میکردند. بدین ترتیب علاوه بر ضرر دهی های  اقتصادی  در خور ،خسران های اجتماعی نیز ،بارِ انقلابِ اسلامی می کردند.
                           9-با این  حساب بود که جهاد سازندگی برای عمران و آبادانی  شهر و رو ستا    پا گرفت . پاسداران انقلاب اسلامی و در پی آن بسیج ،به نیّت   اعمال فرهنگی، با ارایه الگوهای  عملی   شکل گرفت . کمیته ها به قصدِ تأمینِ امنیّتِ  حقوقِ شهر وندان به وجود آمد . بسیج اقتصادی   به نیّت  دسترسی همگانی  مردم به کالاهای  ضروری   مستقر شد  و داد سرا ها و نهضت   سواد آموزی   وبنیادها ی متفاوت و.....  به وجود آمد . و البتّه مدّتی هم دانشگاه ها   تعطیل شد و تربیت معلّم   ها احیا گردید و دانشگاه تربیت مدرّس   بر قرار شد [5]
***-از لحاظ امنیّت     :   1  - ارتش ونیرو های انتظامی  و آگاهی  و اطّلاعاتی   کشور،به شدت سر خورده و یله بود .دیکتاتور از بخشی از آنها برای سرکوب  ملًت  بهره گرفته بود و بخش دیگرنیرو هایِ مذکوربا رهبرِ انقلاب پیمان وفاداری بسته بود ند. علی ایّحال   در آن موقع روند عمومیِ سازماندهیِ آنها  متکًی بر ارادهِ شیطانِ بزرگ بود که تو سّطِ مزدوران و مستشارانش  عملی می شد و کلیّه مستشاران امریکایی گرداننده ارتش  ایران ،اخراج یا به طرق مختلف از ایران رفته بودند. و کلّیه ژنرال ها و فرماندهان عالی رتبه ارتش فرار کرده یا بازنشسته شده بودندو تعدادی هم اعدام  شده بودند. برخی از واحدهای ارتش هم مثل گارد جاویدان و گارد شاهنشاهی منحل شده بودند.
 2-القای بی نا موسی[6] ورو حیه  بی دینی  و نیز وجود رشوه خواری، موضوع دفاع  از تمامیّت ارضی تو سط حافظان امنیّت را زیر سؤال برده  بود
                   3-   سرویس و نگهداری  تجهیزات  نظامی به عهده شیاطین بود که با وقوع انقلابِ  اسلامی  این کار را یک جانبه تعطیل  کردند و علاوه براین از ارسال تجهیزات خریداری شده قبلی به ایران نیز،خود داری کردند.لذا عملا امنیّت کشور آسیب دیده بود.
                      4-تعداد نفرات نیرو های مسلح  با و قوع انقلاب کاهش یافت  و با حاکمیت   سیا سیون  زاویه دار با اندیشه  حضرت امام خمینی (ره ) عملاً با کاهش  دوران سربازی    ،بسیاری  از ظرفیًت پادگان ها تعطیل مانده بود.
                       5-  علی رغم    و قوع  انقلاب اسلامی
  الف)   برخی از  سران ارتش  ونیرو های انتظامی  و آگاهی  و اطّلاعاتی   کشور به بیگانگان  وابسته بودند . کما اینکه  با لو رفتن جاسوسخانه امریکا  و اعتراف سران احزاب وابسته  به بیگانگان ماهیّت  و هویّت  آنها افشا  وبرخی از آنها هم  محاکمه شدند.
 ب) بخشی از این حافظان امنیّت برای کودتا مهیّا و قبل از اقدام عملی  با همکاری بخش دیگر ی از آنها دستگیر شدند
پ)  شیطان بزرگ به قصد سر نگونی     انقلاب اسلامی ،تا صحرای   طبس  پیش آمدند وقتی با شن های  بیابان به خواست باریتعالی   متوقف و زمین گیر شدند   با بمباران   بخشی از  ارتشیان، کاملاً از بین رفتند تا هیچ سندقابل بحثی از شیطان به دست انقلابیون نیفتد . 
 با توجّه به آنچه از ارتش به جا مانده  از رژیم طاغوت آمد و نیز شعارها و خواسته های برخی سباسیّون واحزاب که خواهان انحلال  ارتش بودند و در این راستا خدمت سربازی را به چهارده ماه تقلیل و پادگان ها را خالی نموده بودند ،حضرت امام خمینی (ره)بقای ارتش را تأیید فرمودند .
ت-احزاب جا مانده از انسانیّت، با مردم انقلاب کرده  ،به لجاجت برخواسته و دست به کشتار آنها می زدند . آنگونه که هیچ متعهد به انقلاب  اسلامی   خود را حتّی در خلوتکده اش در امنیّت نمی دید . از لحاظ موقعیت اجتماعی هم واقعاً فرقی نمی کرد که این متعهد به انقلاب مردمی ، روحانی باشد یا دانش آموز ،معلّم با شد یا راننده تاکسی و یا سبزی فروش و یا کتابفروش یا دکترو یا....استاد دانشگاه و یا وزیر و کیل و ....و یا رییس جمهور و یا نخست وزیر و یا رییس قوّه   قضایّیه .جالبست که برخی از بسیجیان و پاسداران  که از میدان های نبرد غرب و جنوب برای مرخصی  به شهرهای خود برمی گشتند توسّط  همین مزدوران داخلی  ترور می شدند .  نمایندگان ولایت   فقیه در استانها  که نقش هماهتگی داخلی و تجهیز و تدارک   دفاع مقدّس را به عهده داشتند و به نوعی ملجأ و پناهگاه مردمی  بودند توسّط  همین  مزدوران که مردم آنها را  منافق  می گفتند ،ترور می شدند.
****-  سیاسی در ارتباط با :
 الف )   داخل کشور    1-هنوز قانون اساسی مستقر نشده بودو همانگونه که آمد،در بسیاری از امور سلیقه ها حاکم بود و منفعت طلب ها و فرصت طلب ها و سود جو ها با لباس انقلاب تیشه به ریشه انقلاب می زدند
                          2-  اختلاف نظر امام امّت و مسئولان در زمینه اجرای امور و حتّی بین مسئولین امور، علنی بود و کارها بطور شایسته جلو نمی رفت  .
                         3-احزاب و گرو ها  بشدّت به فکر کادر سازی  و فتح سنگر های  انقلاب بودند .لذا بهترین پناهگا  ه ها را از ابتدا، نهادها و مؤسّسات به جا مانده از وابستگانِ فراریِ دیکتاتور، تشخیص دادند و عملی نمودند.
                        4-انفال بشدّت و علنی   غارت می شد و یک موضوع جا افتاده ای شده بود .[7]
                        5-جنگ قدرت و خدمت  علنی بود. از  سطح علما ی حوزه با حضرت امام خمینی (ره)گرفته تا عامّه ی  مردم
                        6-نضج  اختلافات قومی ومذهبی در بین طوایفی که سال ها  در طی تاریخ ایران در کنار هم بوده اندتوسّط ضد انقلاب  اسلامی داخل  عملیاتی و با تجهیزات سیاسی و نظامی  ومالی و فرهنگی  فراریان و  ایادی  منطقه ای شیطان بزرگ  حمایت  می شد . به نحوی که توانسته بودندبرخی از قبایل کرد و ترک و عرب  را با خود برای تجزیه ایران همراه کنند . این تجزیه طلبی به شکلی کمرنگتر [8] حتی به بندر انزلی و بندر ترکمن نیز سرایت کرده بود .
ب) خارج کشور : همسایگان به گونه ای   برای   ارتباط گیری با ایران اسلامی  در شک و تردید بودند یا زمامدارانشان انقلاب اسلامی ایران  را خطری برای  بقای خود می دانستند لذا از هیچ تلاشی برای خاموش کردن این نور الهی  دریغ نکردند  و شیاطین  هم هر روز برای  ضربه زدن  به ملّت سر افراز ایران  بهانه ای میتراشیدند تا ما را بیشتر در تنگنا قرار دهند.    دو ستان ما از ملّت های مستضعفی   بودند که خود نیاز مند حمایت ما بودند .
*****در حوزه فرهنگی    :   1-در دانشگاه ها بخش علو م انسانی  ،تدریس و تر جمه کتاب های غربی دایر بود و فاصله بین حوزه و دانشگاه   برای عموم  مردم با شهادت   استاد مفتح و مطهّری آشکار شد . تا مردم خط بطلانی بکشند براین موضوع که روحانی  و اهل دین باید ترک  دنیا بکند [9]
                       2-مدرسه  و دانشگاه، باشگاه احزاب بود و تهذیب  و تحصیل و ورزش  ،روند غالب  این مکان ها نبود . سیاست بازان  از مجموعه این  اماکن   برای   کسب قدرت به نحو چشم گیری بهره می بردند.
                    3-سینما و تئاتر با و قوع انقلاب  اسلامی  ،  مجریان بی ناموسی  و بی دینی خود را ازدست داده بودند و روند این گونه بود که هنر مندان جدید و سر مایه گذاران جدید هنوز رغبت  لازم جامعه را برای     ارایه کارنمی دیدند ضمن اینکه  نگرانی و دلهره ای  هم داشتند که بخاطر اعمال سلیقه ها ی غالب بود
4-سرود ها غالباً انقلابی تو لید می شدند . از تفتیش هایی  که برای اتومبیل های شخصی صورت میگرفت  ، کاست های  ترانه های طاغوتی  ازماشین گرفته میشد.[10]
 5-  روز نامه ها متنوع و همه از همدیگر بد میگفتند . بدیهی است که منفعت طلب ها از یک سو با خودشان درگیری داشتند و از طرفی  با عاشقان خدمت .
 6-از گوشی همراه و اینترنت و ویدئو و ماهواره هم که خبری نبود .اخبار،از برنامه های پر طرفدار غالب مردم بود، چه از سوی رادیو های داخل و چه بیگانه
در چنین شرایط بحرانی بودیم که صدام به فکر تسخیر ایران افتاد. برآوردهایش نشان میداد که اولاً ایران دردفاع از خود ناتوان است ثانیاًاز حمایت های همه جانبه قدرت های جهانی واکثر کشورهای  عربی برای اقدام خصمانه اش علیه  ایران اسلامی ،مطمئن شده بود.برآوردراهبردی صدام از اوضاع داخلی ایران به ویژه از جهت به هم ریختگی ارتش پس از پیروزی انقلاب اسلامی و سر گرم شدن علاقه مندان به جمهوری اسلامی در مبارزه با تجزیه طلبان  و منافقان و... در اقصی نقاط کشور، به گونه ای بود که تصور میکرد در برابر نیرو های مجهّز و آماده ارتش عراق که از حمایت ها و پشتیبانی های دیگرکشورهای منطقه و ابرقدرتها  نیز برخوردارند ،هیچ نیروی ایرانی قادر به مقاومت و ممانعت نخواهد بود .برهمین اساس صدام و حامیانش می پنداشتند جنگی مبتنی بر راهبرد برق آسا به ایران اسلامی تحمیل می کنند و در کوتاهترین زمان به تمامی اهداف خود می رسند.لذا در 31 شهریور 1359از زمین ودریا و هوا به ایران حمله کرد ودر مدت حدود دو ماه توانست شهر های خرمشهر،هویزه ،بستان ،نفت شهر ،قصر شیرین ،مهران ، سومار،فکه ، موسیان ، نوسود و بیش از دو هزاررو ستای ایران را اشغال کند .با مقاومت مردمی  در خرمشهرارتش سراپا مجهز بعث ،قریب چهل شبانه روز در یک محدوده جغرافیایی زمین گیر شد وصدام و حزبش اولین محاسبه برآوردی خود را اشتباه یافتند . اگرچه در دومین محاسبه اش اشتباه نکرد و تا پایان تهاجمش،دشمنان جمهوری اسلامی ازهیچ مساعدتی برای موفقیتش کم نگذاشتند .پیروزی های پی در پی ومعجزه آسای رزمندگان اسلام در عملیات های متعدد و منهدم شدن ماشین جنگی صدام در عملیات کربلای 5،نگرانی شدیدی را در میان حامیان صدام پدید آورد و به شدت نگران سقوط نظامی صدام شدند.برهمین اساس ،علاوه برتجهیز صدام به سلاح های پیشرفته تر و شیمیایی،تلویحاًفرصت بکار گیری آنها را هم چون سلاح های متعارف ارایه نمودند [11] .البته چون صدام را قادر به ادامه راه نمی دیدند برای نجاتش بارها خود مستقیماً وارد کارزار شدند و حتی هوا پیمای مسافربری ایرباس ایران را برفراز خلیج فارس هدف موشک قراردادند.[12]بدین ترتیب ، در پایان هشت سال دفاع مقّدّس ،جهان فهمید که در حمله به ایران، اهدافشان با شکست مواجه شده است .
این تحقیق از عوامل اثر گذار در پیروزی دفاع مقدّس مطالبی دارد. اگرچه همه عواملش در گذشته اتفاق افتاده لکن برای مردم ومسئولان چراغ راه آینده است تا گم نشویم .اعتقاد داریم خوشبختي در سه جمله است1- تجربه از ديروز2- استفاده از امروز3- اميد به فردا    ونمی خواهیم  با سه جمله ديگر زندگي مان را تباه کنيم      1-  حسرت ديروز       2- اتلاف امروز3- ترس از فردا
سابقه تحقیق : اگر چه خاطرات ، فیلم وعکس زیادی از دفاع مقدّس منتشر شده است لکن جای تحقیقات  بصورت پایان نامه های دانشگاهی خالی است .
اهداف :این پروژه : الف):یافتن عوامل مؤثّر برپیروزی  رزمندگان اسلام در دفاع مقدّس از دیدگاه رزمندگان دفاع مقدّس  شهرستان انزلی
                                                                                                                                                     ب ): یافتن میزان تاثیر عوامل مذکوربرپیروزی   رزمندگان اسلام در دفاع مقدّس
                                                                                                                                                    پ):یافتن تاثیرپذیری عوامل مذکوراز همدیگر ونوع ارتباط آنها
                                      در کلان :1-گسترش و تعمیق  وحدت و همدلی حداقل بین همه آنهایی که گرد و خاک شهدا را برمشی و مرام دارند
     2-افزایش اقتدار کشور با مقتدر نمودن همراهان و همدلان و سالکان در دفاع مقدّس با یک کار فرهنگی[13] . زیرادفاع مقدّس با باورها و عقاید مردم مرتبط بوده است .لذا افزایش میزان آمادگی کشوربرای نقش آفرینی در نظم جدید جهانی، از طریق قویتر کردن کشورتا حدودی[14] محقق  می شود .
3-   با ارایه این تحقیق مصمّم هستیم تا درصدی ازفرمایشات  امام  خامنه ای را تحقّق بخشیم :یعنی اسبا ب رويش هاي نوی درجمهوري اسلامي شویم.نسل جوان و انقلابي درسراسر کشور، نويد بخش آينده اي روشن و همراه با پيشرفت هستند.ا ين نسل نو بايد بر افق هاي دور و آينده، که همان تشکيل «تمّدن نوين اسلامي است، متمرکز شود . جوانان مؤمن و متعهد، سازندگان آينده اين کشور و هسته هاي اصلي براي ايجاد «تمدّن نوين اسلامي» هستند. و جود چالش، انسان هاي بصير، آگاه و شجاع را هيچگاه نگران نميکند بلکه نگاه آنها را به ظرفيّت هاي موجود و احياناً ظرفيّت هاي معطل مانده داخلي معطوف ميکند.حضرت آيت الله خامنه اي علت اصلي اين چالش ها را توان پيشرفت و استحکام و اقتدار روزافزون در نظام اسلامي دانستند .[15]
4-این تحقیق  برخی  از عوامل شکست دشمنان را نشان میدهد .  از فرمایشات امام خامنه ای است که :یکی از اهداف دشمنان نظام اسلامی در هشت سال جنگ تحمیلی ، القای امکان نداشتن ایستادگی در مقابل قدرتهای مادّی جهان،بود: شکست یک ملّت، هنگامی است که آن ملّت باور کند که کاری را نمی تواند انجام دهد، اما ملّت ایران در دفاع مقدّس، عکس این موضوع را به جهانیان نشان داد. عاملِ اصلیِ سربلندی و عزّت یک ملّت در میان ملّتها و همچنین در طول تاریخ، مجاهدت و تلاش آن ملّت در عرصه هایِ مختلفِ علمی، اقتصادی و تعاون اجتماعی و از همه مهمتر در عرصه آمادگی برای جانفشانی است.. بزرگترین درس انقلاب اسلامی  این بود که ، راه رسیدن به آرمانهای بلند، مجاهدت و جانفشانی و ایستادگی بر سر این آرمانها است.[16]
5-این تحقیق   تکلیفی است  که مؤلّف  و همکاران احساس کردند تا فرمایش آقا    امام خامنه ای   عملیاتی شودو موضوعِ دفاعِ مقدّس ،  زنده نگه داشته شود و نقش آفرینان آن  از یاد ها نروند و بصیرتشان  و راه شان تخطئه نگردد.: باید همواره یاد دوران دفاع مقدّس زنده نگه داشته شود. بدخواهان ملت ایران و همچنین برخی، بدنبال آن هستند که فداکاریهای دوران دفاع مقدّس و شخصیّتهای نقش آفرین آن از یاد بروند و بر همین اساس تلاش دارند جانفشانی های دفاع مقدّس و جهت گیری و مسیری را که امام بزرگوار (ره)، آن حکیم و بنده بصیر الهی معین کرده بود، تخطئه کنند[17].
6- این تحقیق  نشان خواهد داد که : لحظه لحظه حوادث دوران دفاع مقدّس، تاثیرات بزرگی در مسیر حرکت ملّت بسوی آرمانها دارد.[18]
7-  آقا   امام خامنه ای  فرمودند:فراموشی و تحریف دو آسیب و خطر بزرگی است که در کمین هر حادثه بزرگ تاریخی قرار دارد، با شناساندن دقیق این ذخیره و
گنجینه‌ی فرهنگی، اجازه ندهند این حماسه دستخوش فراموشی و تحریف شود. [19] لذا  در حّد توان و وسع اقدام نمودیم .
8- آقا   امام خامنه ای  فرمودند:دفاع مقدّس همانند یک تابلوی عظیم و بسیار باشکوهی است که هرچه بیننده به اصل حادثه نزدیک میشود و درباره اجزاء و
ترکیب آن تعمّق بیشتری می‌کند به ابعاد جدید و شگرف بیشتری دست می یابد.  .    [20] با تکمیل  پرسش نامه، هم  برای سرباز انقلاب اسلامی،  یاد آوریش   اثر مثبتی دارد و هم   خواننده از اوضاع و احوال  ایران  آنروز و آنچه از خارج به آن مرتبط است ، تحلیل درستی  خواهدنمود .
9- امام سید علی خامنه ای فرمودند :واقع بینی و دیدن نقاط مثبت فراوان در کنار برخی نقاط ضعف، افتخار به نسل جوان مؤمن و انقلابی، استفاده از ظرفیتّهای
بی شمار داخلی و ملّی، غفلت نکردن از دشمنی دشمنان، مرزبندی صریح و شفاف با جبهه استکبار، نترسیدن از دشمن، تکیه به مردم و تقویت حرکت جهادی، حفظ و تقویت وحدت ملی، توجه به فرهنگ دینی و انقلابی و گفتمان سازی، از وظایف ...است.[21]  این تحقیق  مصمم هست تا به قسمت هایی  از این وظیفه عمل کند .
10- امام سیّد علی خامنه ای فرمودند :خودنگری و بازیابی وظیفه  از جمله مسئولیّت های این دوران است .   شأن نسل جوان کنونی انقلاب، بالاتر از جوان نسل اول انقلاب است زیرا جوان امروز با وجود آنکه پیروزی انقلاب و مسائل بعد از آن را ندیده و در معرض انواع آسیب های ناشی از فضای مجازی و  ماهواره ها  نیز قرار دارد اما متدیّن است و پای انقلاب ایستاده است.    توجّه به ظرفیّت های بی شمار داخلی و ملّی و استفاده از آنها  یکی دیگر از وظایف ... است  [22] این تحقیق برنامه ریزان و سیاست گذاران و دست اندر کاران بخش های مختلف اجتماع ،  را به نگاه شایسته تری به نسل    جوان دعوت  می کند.
11- امام سیّد علی خامنه ای فرمودند :تکیه به مردم و حرکت جهادی یکی دیگر از وظایف ... می باشد از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون، در هر مقطعی که مردم به وسط میدان آورده شدند و با نام خدا، حرکت جهادی آغاز شد، پیروز آن میدان بودیم که نمونه های عینی آن، پیروزی انقلاب اسلامی و پیروزی در هشت سال دفاع مقدّس است.[23]این تحقیق کمک میکند تا سیاست گذاران و برنامه ریزان و مسئولین  با نیّت خیر خواهانه و خداپسندانه از مردم برای اجرای امور کمک بگیرند.
12- توجّه دائمی مسئولان و مقایسه شرایط کنونی و توانایی های امروز با شرایط سال های قبل ، یکی از وظایف است [24]این تحقیق کمک میکند تا خوانندگان عزیز به این مقایسه برسند.
ضرورت :       ---     با توجّه به  او ضاع  نا بسامان داخلی و عدم علاقه و همراهی حاکمان همسایگی[25]  ایران  با مردم ایران درانقلاب اسلامی   و خسارتی که شیطان بزرگ از لحاظ مالی  و حیثیّتیِ ابر قدرتی در پی حرکتِ مردمیِ منجر به سرنگونی  دیکتاتورش در ایران  متحمل شده بود، انتظار عقلایی این بوده است که رژیم نوپای جمهوری اسلامی با یک حمله ساقط شود در حالی که علی رغم گذشت هشت سال جنگ  که بخشی نیابتی و بخشی هم مقابله مستقیم با شیطان بزرگ بوده است ثابت شد این پیش بینی اشتباه بود . لذا می باید نگاه دو باره ای به جامعه ایران  آن دوران داشت تا نقاط قّوت و ضعف و تهدید ها و فرصت ها را شناسایی نمود . بدیهی است برای ادامه حرکت جمهوری اسلامی ،توجه به این نکات ضروری است .
----      مباحث توسعه و رفاه در بستر امنیّت سر مایه های مادّی و انسانی جامعه بهترمیسّر است . در شرایطی که هم چنان در موضع اهداف  انقلاب اسلامی هستیم  ، نا گزیر با ستمکاران و شیاطین روابط حسنه ای نداریم کما اینکه هم چنان در تحریم هستیم  ،لذا شناسایی نقاط مذکور و بهره گیری از آنهابرای ترقّی و کسب رفاه  بیشتر ، اجتناب نا پذیر است .
----   آماده سازی جامعه برای عدم برخورداری از خسارت مادّی و انسانی  با جلو گیری از حمله  احتمالی  شیطان بزرگ و اذنابش   از دیگر ضروریّات بررسی
ضعف ها و تهدید ها ست . سالهاست که  ناتوی فرهنگی ،تهاجم فرهنگی و شبیخون فرهنگی را هم می شنویم و هم عملّا می بینیم . لذا به یاد آوردن و یژگیهای فکری و رفتاری (شخصیت )جوانان دیروز برای جوانان امروز کمک می کند تا قدم های محکم تری برداشته شود.
----انتقال نقاط قوّت  و یاد آوری فرصت ها به نسل جدید و آتی، سیاست گذاران ،مدیران وبرنامه ریزان رابرای تدوین خط مشی های  شایسته به منظور                         بهره گیری از تجارب و میزان حصول و بهره گیری  از فرصت ها  و شناسایی ظرفیت های جدید کمک میکند .
---- با توجه به سرمایه گذاری گسترده رسانه های غرب برای تأثیرگذاری بر باورها وعقایدمردم،ضرورت تهیه  پادزهربدیهی است .ارایه این تحقیق،که به  تبیین باورها ی مردم  می پردازد ،جوانان  اقناع می شوند و از طرفی با تاثیر  در تعمیق باورها و عقاید دینی مردم  ،کمکی است تامردم  درمسیرشان    ثابت قدمتر باشند
---جنگ  تحمیلی گنجی رابرایمان عیان می کندتا به این پرسش پاسخ دهیم: عوامل پیروزی ایران اسلامی در این نبرد تحمیل شده وناجوانمردانه چه بوده است ؟
فرضیّه[26]:              با احتمال بیش از 95درصد میتوان مدّ عی شد که:
 1-فرماندهی حضرت امام خمینی (ره)از عوامل پیروزی بود . او بود که این فضا را مهیّا کرد . او بود که این مسیر را بوجود آورد .او بود که ارزش های اسلامی را پس از انزوا دوباره احیا کرد.(سؤالات11)
2-سبک فرماندهی  حضرت امام خمینی (ره) از عوامل پیروزی بود. (سؤالات  12  الی18 )
3-جایگاه اجتماعی و خانوادگی و اقتصادی وسیاسی  رزمندگان برای   حضور در جبهه ها  مؤثّر نبود(سؤالات 1الی10)
4- حضورپررنگ رسانه ها در انعکاس  اخبار و ارایه تحلیل ها ی مربوط به جنگ تحمیلی  باعث تصمیم گیری درست مردم و نهایتا  از عوامل پیروزی بود. (سؤالات19  الی25 )
5- حضور نیرو های مردمی در دفاع مقدّس  ازعوامل پیروزی بود(سؤالات 26 الی30 )
6- وحدت بین  جامعه از عوامل پیروزی جبهه حقّ  بود(سؤالات31  الی45 )
7-اعتماد به نصرت الهی و در نتیجه اش   اعتما    د به   نفس  رزمندگان دفاع مقدس از عوامل پیروزی رزمندگان اسلام   بود(سؤالات  46 الی54 )
8-علم ودانش نبرد در طراحی عملیات ها با بهره گیری از الگوی نبرد عاشورایی  از عوامل پیروزی در دفاع مقدس بود.(   سؤالات  55       الی60)
9- عدم اعتقادمجریان اهداف  دشمن به گذشتن از جان در قبال رسیدن به اهداف  مطرح شده از جنگ ، از عوامل شکست جبهه باطل بود(سؤالات 61الی 62)
10-عدم انگیزه کافی   دشمن برای حصول اهدافش از جنگ  ونیز باطل دانستن این جنگ   از عوامل شکست صدامیان  بود.(سؤالات 63الی69)سوالات 547)
11- برخورداری از نصرت الهی  از جمله عوامل موفقیّت در دفاع مقدّس بود[27]
12- نو آوری و ابداع از عوامل موفقیّت در دفاع مقدّس  بود(سؤالات 70الی 71)
13-مساجد از عوامل پیروزی در دفاع مقدس بود .(سوالات  72    الی75 )
واژه ها : پیروزی بر دشمن: نابودی فیزیکی دشمن ، مانع ارایه و عملیاتی شدن طرح دشمن مطابق آنچه که در نظر داشته تا میزان 100    درصد [28]          ،           تسلیم شدن دشمن   و عواملش ، استفاده از عوامل  دشمن علیه فعالیت  های دشمنو بلاخره ،   و  ادار کردن  دشمن  به انجام عملیاتی  که مطابق خواست ماستلکن به نظرش پیروزی است و افتخار(جنگ نرم [29]). که  از نگاه این تحقیق پیرزوی است .و با این تعاریف از پیرزوی بر دشمن، پی گیر موضوع عوامل  پیروزی هستیم . در همین قسمت نا گزیر هستیم تا از اهداف حمله رژیم بعثی عراق بر ایران آن موقع ، با توجه به آنچه عملًا ابراز می داشتند و علنی بودآورده شود : صرفنظر از  جاه طلبی و خود خواهی دیکتا تور ها که از دیگران توقّع اطاعت دارند و در مقابل شیاطین قدرتمند تر از خود خاضع و خاشع و مطیع و نیز              تصو یری که از ایران عزیز ترسیم شد، برای رژیم دیکتاتوری  عراق که  از جانب همسایگان و ابسته به بلوک شرق و غرب و نیزاز جانب  اروپا و شوروی وامریکا تایید  می شدبلکه از سایر دست نشاندگان امریکا و شوروی و فرانسه و انگلیس قول تهیه نیروو امکانات گرفته بو[30]د،  شکّی نمانده بود که می تواند :
1- در منطقه میانی مرز مشترک، بغداد را از دسترس ایرانیان دور کند                   2-به دریا های آزاد جهان از طریق بدست آوری سواحل بیشتری از خلیج فارس مرتبط شود                                            3-   خوزستان را از ایران جداکند                                4     -       با تحقق اهداف فوق رژیم اسلامی ایران سقوط  کند .بلاخره مهمتر از همه استفاده
 دفاع مقدس: دفاع  ویژگی هر موجود زنده در قبال تجاوز است . اما به چه قیمتی ؟ اندیشه اسلامی دفاع را ممدوح میداند . وقتی بحث دفاع از هویّت  و حیثیّت و
آبرو و دین  مطرح می شود این دفاع در مفهوم جهاد می گنجد و مدافع و جهادگر با ادبیّات قرآنی  توصیف می شود و حرکت ونیّت  و اقدامش علیه خصم  مقدّس میشود .  دیگر نتیجه ،رنگ میبازد و تکلیف خود نمایی می کند و پیر و جوان و دارا      و     ندار    و   زن ومرد نمی شناسد .جهاد با مال و جان و آبرو درصحنه قشنگ رو یارویی با خصم، به اوج خود میرسد . لذا هرچه این جسم با این اندیشه عجین تر باشد ،زندگی زیباتر و خدایی تر خواهد بود . این نوشتار و خور وخواب و آمادگی و سلامتی تن و روان ، لایق یک چنین زندگی شرافتمندانه است .
دشمن  به چه اندیشه ای  به سراغ امّت اسلامی آمده بود و اندیشه محرّک غالب جامعه ایران چه بود ؟ بدیهی است توان مقابله با این اندیشه را نداشته و به هیچیک از مقاصدش که نرسید بلکه با همین جنگ بسیاری از اندیشه های  اسلامی این امّت انتقال یافت [31]        ،    از درون نیرو های دشمن ، علیه خودشان یار گیری شد. کادر سازی برای  اداره امور( عراق) بدون دیکتاتور(صدامیان) آغاز  شد  و هم اکنون نتیجه و ثمرِه  تلاش   با این اندیشه   در عراق و همسایگان    جلوه می کند . یاری کنندگان  به عراق  اعم از همسایگان  و شرق و غرب  ،توبه عملی  نمودند و بسیار هزینه کردند تا صدام وحزب بعثش را  سر نگون نمایند . اما در ایران  اقتدار و قوام نظام با ثمره خون رزمندگان  اسلام و صبر و تحمّل  خانواده آنها  به حدّی است که در منطقه بدون همراهی با ایران   هیچ عملیّات جهانی  موفقیّت آمیز نخواهد بود و در بسیاری از عرصه های علمی برای جهان حرف داریم و کاملا دشمن از جنگ سخت با ما منصرف و به جنگ نرم روی آورده است . هر چه تحریمها را شدید تر میکند ملّت منسجم تر ،نو آوری و ابداع بیشتر و حلقه دوستان شیاطین شکننده تر میشود.
رزمندگان: همه کسانی که در جبهه ها حضور داشتند اعم از پیر و جوان و زن ومرد و در هر سمتی از انبار دار  و تدارکات تا حضور چهره به چهره با دشمن در خطوط نبردو از بسیج و سرباز و ارتشی تا پاسدار و جهادگرکه درجبهه های حق علیه باطل حضور داشتند،منظور این تحقیق است
ایستادگی  رزمندگان :این واژه از متغیر های اطاعت از فرماندهی ،زندگی را فقط در همین دنیا ندانستن ،حمایت خانواده از رزمنده ها  ،حمایت محلّات و شهر ها از رزمنده ها،وحدت و همدلی بین رزمنده ها ،همدلی بین فرماندهان و رزمنده ها ،داشتن رو حیه دینی رزمندگان ،تاثیر می پذیرد.
تو کل به باریتعالی  و اعتماد به نصرت  الهی : این واژه از متغیر های  ارتباط معنوی داشتن به باریتعالی که در طاعت و عبادت رزمنده ها تجلی میکند و در انجام وظیفه  و در برخورد با مردم مناطق جنگی وسایر رزمندگان بروز می کند و در نهراسیدن از دشمن  که هم یاران  فراوانی در خصومت با اسلام  داشت و هم تجهیزات جنگی  متعارف و غیر متعارف زیادی را در درگیری ها بکار می گرفت ،مفهوم دارد.
وحدت :موضوع دفاع از سرزمین و نوامیس اسلام و ولایت پذیری  و عاشورایی بودن جامعه از جمله رزمندگان، از متغیر های وحدت بوده است
نو آوری و ابداع :به حسب موقعیت های جنگی، نا گزیر برای تثبیت موقّتی موقعیّت هم که شده،   در آن موقعیّت هم دفاع و هم زندگی می  کردیم. این در حالی بود که قبلاًچنین زندگی ای را تجربه نکرده بودیم و امکاناتی برای آن زندگی از پیش تهیه نکرده و یا وسایل مکفی  برای ارضای نیازهای ابتدایی  زندگی و دفاعی گاهی نداشتیم . برای حمله نیز در شناسایی استعداددشمن ونوع ومیزان  تجهیزات  نظامیش  و راه های تدارکاتی  و مناطق پشتیبانی کننده آنها ومحل  استقرار
جنگ در منطقه قابل دفاع که هم موقعیت  جغرافیایی مناسب برای جان پناه رزمندگان باشد و هم بتواند از عقبه خودی تدارکات تهیه کنیم و نیز در جبهه خودی
ایجاد  هماهنگی بین  نیروهای خودی  وتهیه ساز وکار های لازم حمله   از سخت ترین کارها در مقابل اتحاد حدود 30کشور به سر کردگی امریکا و با دست
صدامیان علیه  انقلاب اسلامی انصافاّ  نو آوری  و ابتکار بود . شرح جزئیات رفتارهای رزمندگان  مثلا در درست کردن توالت  یا حمام تا تهیه ادوات جنگی
از دشمن  ویا  گرفتن اسیر از دشمن برای کسب اطلاعات  و.....تا جنگ آب  در جزایر مجنون و...[32]        و ابداع استراتژی های بکر دفاعی  وحمله ،   جملگی از                               
نو آوری های  رزمندگان  اسلام بود .
خود باوری  و  اعتماد به نفس   : مجاهدت و تلاش در عرصه های مختلف علمی، اقتصادی و تعاون اجتماعی   از متغیر های معرفی کننده  هستند .
شهادت طلبی : آمادگی برای جانفشانی      از تعریف واژه شهادت طلبی  است..لازمه چنین اقدامی  باور نمودن حق  و باورنمودن ورود به دنیایی بهتر است .شهدا
تجلی معرفت الهی هستندکه عمل نموده اند. شهدا قبل از شهادت شاهد و گواه عملی حق بوده اند. و شهادت  پیغام باریتعالی  در قبول شاهد است .
نوع تحقیق : توصیفی (descriptive) است که به  جمع آوری    داده  در مورد  عوامل مؤثّر بر پیروزی در دفاع مقدّس  از دید گاه رزمندگان شهرستان انزلی میپردازدتا  تصویر روشنی ازعوامل پیروزی رزمندگان اسلام از دیدگاه خودشان ارایه شود .متغیر های فرضیّه ها  کیفی و از نوع رتبه ای  هستندکه احتمالاً بهم  ارتباط دارند  وبا کمک آنها  شناخت عوامل پیروزی در دفاع مقدّس ملموس تر می شود.بدین ترتیب در ابتدا فرضیّه هایی که از عوامل (متغیرها) داشتیم  طراحی شدو سپس روش تعیین و اندازه گیری  آنها را با کمک سؤال هایی که   در پرسشنامه با در خواست جواب های کم ،متوسط و زیاد ،معلوم گردید ، قابل محاسبه شد. برای کم عدد 1و برای متوسط عدد 2 و برای  زیاد عدد 3  نسبت داده شد .لذا روش جمع آوری  داده ها برای عوامل مذکور از طریق پرسش نامه صورت میگیرد. البته درعلوم انسانی و رفتاری بیشتر تحقیقات بر اساس پرسشنامه انجام می شود . بنابراین پرسشنامه ها باید از روایی [33]و پایایی[34]  بالایی برخوردار باشند(قابلیت اعتماد [35] داشته باشد)تا بتوانند داده های پژوهش را با دقّت و جامعیّت ،جمع آوری کند. شکّی نیست که یک آزمون خوب باید از تعدادی ویژگی مطلوب مانند عینیّت، سهولت اجرا، عملی بودن، سهولت تعبیر و تفسیر، روایایی و پایایی برخوردار باشد. امّامهم ترین موارد ذکر شده در این ویژگی ها، روایی و پایایی است.ضمناَ رابطه روایی و پایایی از دید محقق  پنهان نمانده است .[36]
 جامعه   آماری  Population:رزمندگان حوزه  جغرافیای   انزلی مد نظر تحقیق است  
نمونه آماری  Sample  :نمونه آماری یکی از مهمترین شاخص های تعیین کننده توان تصمیم گیری و قدرت (power) یک مطالعه است .حجم نمونه باید
طوری انتخاب شود که اختلاف یا تفاوت علمی مشاهده شده با جامعه آماری  از نظر علمی معنا دار باشد و هم از نظر اقتصادی با محدودیتی مواجه نشود با استفاده ازنمونه گیری خوشه ای (cluster sampling)  جامعه را به تعداد مساجد و ادارات دولتی و موسسات پولی ومالی و نیز کلانتری ها و مرزبانی و راهنمایی رانندگی و پایگاه چهارم دریایی  وپایگاه های  بسیج وسپاه تقسیم نمودیم .و ازبین آنهایی که در آن مجموعه و در ساعت حضور تصادفی محقق ،حضور داشتندو از رزمندگان دفاع مقدّس بودند  و علاقه مند به تکمیل  پرسشنامه شدند ،پی گیر تکمیل پرسشنامه شدیم. چون داده‌های   پرسش نامه با   مقیاس    رتبه ای هستند و کمیت بردار،می توان  میانگین داده های هر فرضیّه را محاسبه و برای جامعه تحلیل نمود. فرض نرمال بودن توزیع داده ها رامی   پذیریم . حجم نمونه ازرابطه                          مشخص می‌شود[37]:5درصد خطا را برای    آماره فرضیّه ها  می پذیریم و با 95 درصد اطمینان  یافته های نمونه را  به جامعه بسط می دهیم . برای  30نفر از جامعه آماری     در تکمیل پرسشنامه مشارکت میگیریم  تا واریانس نمونه و به تبعه اش  حجم نمونه   معلوم شود.
محدودیت ها :
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
پرسش نامه
رزمنده عزیز دفاع مقدّس
سلام علیکم  . دفاع مقدّس درمجموعه رفتارهای  علوم انسانی است  و چون همه انسان ها، هنوز همه زوایای آن معلوم  نشده است . لذا گنجی است که باکمک شما استخراج می شود .تا در کنار موضوع عاشورا و ولایت در طول تاریخ،   چون چشمه ای  جوشان جاری باشد.اعتقاد داریم ،استخراج و بهره گیری درست از این گنج ،می تواند ملت ایران و تمامی آزادیخواهان عالم را تامین کند.می خواهیم ، عوامل مؤثّر بر پیروزی   شما را در دفاع مقدّس از دید گاه خودتان بررسی کنیم . لطفًا به سؤالات زیر به دقّت پاسخ دهید.
      1-   سن                                                                                                                                                                                                    2-شغل                                                                                                                                                                                                                     
3-      تحصیلات                                                                                                                                                       4-تاهل                                                                                                                                                                                                             
 5-داشتن   اولین فرزند                                                                                                     6-       جنسیت     (   مذکر⎕      - مونث ⎕      )                                   
7-حضور در جبهه (   بسیجی  ⎕      سرباز⎕      پاسدار⎕      ارتشی ⎕  جهادگر    ⎕)          8-چندمین   فرزندخانواده بودید    ؟                       9-چندمین فرزند پسر خانواده   بودید ؟                                                                                                                                                                                                                  10-میزان   در آمد پدرو مادر  خانواده   شما  در دوران حضور شما در دفاع مقدّس      در سطح  حداقل معیشت [38]⎕  بالاتر از خط فقر⎕  متوسط⎕خوب ⎕عالی⎕
11- رو حانیون  و مراجع در دوران بعد از آیت اله بروجردی کم نبودند، لکن اقبال مردمی حضرت امام خمینی (ره )بیشتر از دیگران بود. اعتقاد داریم همراهی شما با اندیشه های   حضرتش   اسباب پیروزی در دفاع مقدّس شده است .ازاعلامیه مشهور حضرتش در خصوص کاپیتولاسیون تاراهپیمایی خونین ورامین و تبعید و شهادت فرزند و فرزندان  معنویش      تا ........ حضور مجّدداش در ایران که رایحه اسلامی دمیدن گرفت ،مرهون شخصیت  بارز ایشان است. از           دید گاه شما،  عوامل مؤ  ثر برجذب شما به ایشان را پی گیریم. الف) سابقه مبارزاتیش       ⎕       ب)عارف  بودنش (دل به دنیا نبسته بودواهل زندگی مطابق خواست خدا بود )  ⎕    پ)عشق و علاقه اش به اسلام که از خود و خانواده و دنیا و جوانی گذشت ⎕   ت)حکیم بودنش که در سایه آشنایی با معارف قرآنی و ذخایر اهل بیت با تلاش مداوم  محقق شده بود⎕   ث)به شدت اهل معنویت در قول وفعل بود ⎕  ج)روح عبودیت به باریتعالی   برای   هر معاشر با او، از طریق نوشتار و شنیدار ودیدار، قابل  درک بود⎕  چ)تربیت شا گردان  بزرگی  که با عمق وجودشان اندیشه های اسلامی را رونق ونشردادند و حامی شدند⎕  ح)مخالفت   شاه دیکتاتور و حامیان  او با حضرت امام خمینی (ره) ⎕   خ)دیدن مظلومیت  وشکنجه و حبس آنهایی  که تحت  تربیت دینی  و با رهبری ایشان  گرفتارمستکبران جهانی شده بودند⎕  د) اندیشه اش تنها  برای خوشبختی و سعادت   ملت  ایران  نبود بلکه برای همه جهان بود   ⎕ذ) ترکیب رقیق ترین احساسات معنوی و روحانی با قاطعیت و صلابت تصمیم گیری در صحنه زندگی    ⎕ ر)بی سابقه بودن فرماندهی فردی روحانی و معنوی برنیروی نظامی درحال مبارزه ⎕ ز)ظرفییّت بالای کادرتحت رهبری حضرت امام خمینی (ره)برای   اداره جامعه    ⎕  س )  شهید شدن   حامیان و یاران  اندیشه  حضرت امام خمینی (ره)
 
 
ردیف
شرح سوال
کم
متوسط
زیاد
12
تا چه میزان نقش  حضرت امام خمینی (ره)را درجا انداختن ,واژه دفاع مقدّس    به جای جنگ  مؤثر می دانید؟
 
 
 
13
تا چه میزان نقش  حضرت امام خمینی (ره)را درمردمی کردن جنگ مؤثر   می دانید؟
 
 
 
14
تا چه میزان نقش  حضرت امام خمینی (ره)را در تبدیل جوان مؤمن و   انقلابی عاشق اسلام ، به رزمنده با روحیه جهادی و شهادت طلب مؤثر می دانید؟
 
 
 
15
تا چه میزان نقش  حضرت امام خمینی (ره)را در تبدیل فضای  سیاسی و ملی نبرد به فضایی اعتقادی، مؤثر می   دانید؟[39]
 
 
 
16
تا چه میزان حضور در جبهه به جهاد فی سبیل ا..   و اعتقادی تبدیل شد ؟
 
 
 
17
تا چه میزان نقش  حضرت امام خمینی (ره)را دربسیج نیرو ها برای   حفظ اسلام و اعزام به جبهه مؤثر می دانید؟
 
 
 
18
تا چه میزان شناخت درست صحنه نبرد و تدابیر   حکیمانه  حضرت امام خمینی (ره)را از   عوامل پیروزی   می دانید؟
 
 
 
19
تا چه میزان دلیل تحمیل جنگ توسط  صدام برایران اسلامی را اختلافات ارضی و   مرزی  می دانستید؟
 
 
 
20
تا چه میزان تحمیل جنگ توسط  صدام برایران اسلامی را ناشی از روحیه قدرت   طلبی صدام   می دانستید؟
 
 
 
21
تا چه میزان جنگ  تحمیل شده    توسط  صدام برایران اسلامی   رافراتر از جنگ میان دو کشور   می   دانستید؟
 
 
 
22
تا چه میزان دلیل تحمیل جنگ توسط  صدام برایران اسلامی را برای نا بودی  جمهوری اسلامی   می دانستید؟
 
 
 
23
پو شش خبری وتصویری ازصحنه های  نبرد ورشادت های سربازان اسلام ،تا چه میزان   به رغبت حضورشمادرجنگ ویا ایستادگی     دربرابر باطل می افزود؟
 
 
 
24
به تصویر کشیدن روایت های فتح، تا چه میزان   افکار عمومی جامعه را متوجه  سربازان   اسلام می نمودو گرایش نیروها به حضور در جبهه حق  افزوده می شد ؟
 
 
 
25
او ضاع    و احوال جامعه   تا چه میزان به   گونه ای شده بود که اگر کسی  می توانست   در خدمت جبهه وجنگ باشد امّا حتی اگر فقط به فکر خود و خانواده اش می بودمطرود   جامعه می شد؟
 
 
 
26
حضور معلم ودانش آموزدرجبهه ها ی نبرد ودایر   نمودن مجتمع رزمندگان دردرون سنگرهای نبرد را تا چه حدی ازعوامل پیروزی    می دانید ؟
 
 
 
27
حضور استاد ودانشجو و عملیاتی نمودن   دانسته ها ی آنها را تا چه حدی   از عوامل پیروزی    می دانید ؟
 
 
 
28
حضورمردم درقالب جهادگران که برخی با ادوات خود   داوطلبانه در صحنه ها  حضور می یافتند،   راه وپل و سنگروسیلو میساختند ،تعمیر خودرو می کردند و قایق های موتوری را تعمیر   می کردند و...رانندگان   انواع وسایل سبک   و سنگین جنگی و لودر و بولدزر و گرایدر تا آمبو لانس  را    تا چه حدی   از عوامل پیروزی    می دانید ؟
 
 
 
29
حضور دانشجویان پزشکی در قالب   مددکار را    تا چه حدی   از عوامل پیروزی    می دانید ؟
 
 
 
30
حضور مردم     در قالب    رزمنده   که ازبین آنها  فرماندهان    بنامی سر برآوردند را تا چه حدی     از عوامل پیروزی    می دانید ؟
 
 
 
31
کمک های اهدایی مردم به جبهه ها که بدست   رزمندگان میرسید تا چه میزان  پیام رسان   همدلی  و وحدت  ایرانیان    بود؟
 
 
 
32
کمک های اهدایی   مردم به جبهه ها که بدست رزمندگان میرسید تا چه میزان  پیام رسان همدلی  و وحدت    ایرانیان  بود؟
 
 
 
33
بدرقه  مردم سایر شهرهای مسیر راه ،از رزمندگان   اسلام  ،تا چه حدّی نشانگر وحدت بین   ایرانیان بوده است ؟
 
 
 
34
تا چه میزان   همدلی افراد محلّه و شهرتان  با آرمان   های   شما  ، برای حضور    مؤثّرتان  در جبهه ها کار ساز   بود؟
 
 
 
ردیف
شرح سوال
کم
متوسط
زیاد
35
بمباران شهرها    و موشک باران  مناطق مسکونی  و غیر نظامی    توسط صدامیان تا چه میزان این پیام را می رساند که دشمن فهمیده  بود،    ایرانی چه در جبهه جنگ باشد یا در کلاس و دانشگاه و کتابخانه و بیمارستان   و یا احیاناً در خانه خود به نحوی در مبارزه با دشمن متحدندو تقویت کننده   یکدیگر؟
 
 
 
36
تا چه میزان     همدلی بین رزمنده ها ، بین   فرماندهان و رزمنده ها برای انجام درست وظیفه دفاع مقدّس مؤثّر بود؟
 
 
 
   37
نظر خانواده همسر و همسر شما برای حضور در   دفاع  مقدس تا چه میزان از اسباب قوّت   قلب شمادر دفاع مقدّس  بود؟
 
 
 
38
 پدر ومادر   و فرزندان  و اطرافیان درجه یک شما تا چه   میزان برای حضور در این دفاع  مقدّس  باعث     قوّت قلب شما بودند؟
 
 
 
39
بدرقه مردم و استقبال مردم از رزمنده ها   تا چه میزان بر انجام وظیفه شما در دفاع   مقدّس مؤثّر بود؟
 
 
 
40
استقبال از شهدا ی دفاع مقدّس در شهر ها و   محلّات  تا چه میزانی برعملکرد شما در   جبهه ها ی دفاع مقدّس مؤثّر بود؟
 
 
 
41
برخوردخانواده شهداواسراوجانبازان دفاع مقدّس   باشماودرقبال انقلاب اسلامی ،تا چه میزان بر عزمتان در دفاع مقدّس   مؤثّر بود؟
 
 
 
42
در شهر ها ستاد های   مردمی حمایت از جبهه ها شکل گرفته بود و   نیازهای   جبهه ها   به این ستاد ها می رسید و مردم خود را موظف   به تامین آنها می کردند .تا چه حدی عملکرد این ستاد ها را در پیروزی مؤثر می   دانید؟ 
 
 
 
43
انگیزه دفاع از سر زمین  و نوامیس    اسلامی تا چه میزان برحضور شما در دفاع مقدس مؤثر بود؟
 
 
 
44
تا چه میزان حمایت اجتماعی  و اقتصادی جامعه نسبت به رزمندگان اسلام و از   خانواده  آنها   را در پیروزی مؤثر می دانید؟ 
 
 
 
45
حضور مسئولان    شهری و استانی و کشوری و نمایندگان    حضرت امام خمینی (ره)در خطوط مقدم تا چه میزانی   در افزایش روحیه شما مؤثر بود؟
 
 
 
46
میزان    اعتقاد به حیات  اخروی و حق   بودن   راهتان ، تا چه میزان برعملکرد موفّق   شما در دفاع مقدّس مؤثّر بود؟
 
 
 
47
چقدر شاهدهمراهی وتلاش رزمندگان اسلام  با    ذکر باریتعالی و زیارت و توّسل به ائمه علیه السّلام و نزدیکی آنها با   خدا بودید؟
 
 
 
   48
شهادت    همرزمان  و یا جراحت آنها  به چه میزان در انجام وظیفه  شما در مقابله با دشمن مؤثّر بود؟
 
 
 
49
در جبهه های جنگ   چقدر احساس نزدیکی به خدا داشتید؟
 
 
 
50
ذکر و توسلّات رزمندگان اسلام تا چه حدّی در   موفّقیتشان ،  علیه باطل مؤّثر بود؟
 
 
 
51
روحیّه شهادت طلبی رزمندگان اسلام تا چه حدی در   پیروزی    مؤثّر بود؟
 
 
 
52
تلاش و فعالیت    رزمندگان اسلام را در موقعیّت غیر جنگی با موقعیّت جنگی که خودتان در آن   حضور داشتید ،مقایسه کنید . تا چه حدّ این    تلاش را در موقعیّت  جنگی مجاهدت   تلقّی  می کنید؟
 
 
 
53
انجام مراسم مذهبی در سنگر ها یا قبل از حرکت به   سمت خطوط مقدم ،تا چه میزان  در مقابله با   دشمن مؤثّر بود؟
 
 
 
54
ارتباط معنوی رزمندگان اسلام با باریتعالی که در   خلوت خود داشتند تا چه حدی در عملکرد مثبت شان اثر داشت ؟
 
 
 
55
نقش عاشورا در جلب قدرت درونی شما برای حضور   مصمّ ترتان در جبهه  ها چه میزان بود؟
 
 
 
56
الگوگیری ازواقعه عاشورادرخصوص برادری،ولایت   پذیری،گذشت وصفاومحبت وتلاوت قرآن چه میزان در پیروزی مؤثر بود؟
 
 
 
57
انتخاب اسامی گردان ها و انتخاب مسئولان گردان   ها به میزان تجربه موفق و تخصص شان و نیز تناسب ماموریت وا گذار شده با توانایی   ها   و امکانات  تحت اختیار ،تا چه حدّی در پیروزی مؤثر بوده   است ؟
 
 
 
58
عشق به زیارت قبور ائمه در عراق آنهم با   سرنگونی دیکتاتوری صدام وحزب بعثش تا چه میزان در پیروزی مؤثر بوده است ؟
 
 
 
59
رفتار  رزمندگان   اسلام چه اندازه برمیزان تغییر باور اسرا    نسبت به انقلاب اسلامی مؤثّر بود؟
 
 
 
 
 
 
 
 
ردیف
شرح سوال
کم
متوسط
زیاد
61
وجود موانع متعدد و میدان های وسیع مین  با توجه به برخورداری  دشمن از هواپیما ها ی پیشرفته جاسوسی  و                                             ماهواره های   متعدد،تا چه حدّ   نشان دهنده ترس دشمن از مرگ در رویا رویی با سپاهیان اسلام  می دانید؟
 
 
 
62
بسیاری    از ادوات  دشمن  سالم و برخی از آنها هم مسلح شده بدست   نیرو های    اسلام می رسید . تا چه حدّ این موضوع را ناشی از  ترس دشمن از مرگ در رویا رویی با سپاهیان   اسلام می دانید؟
 
 
 
63
تا چه میزان بمباران شیمیایی مناطق تحت تسلط   رزمندگان اسلام ،توسط صدامیا ن را ناشی از عدم انگیزه کافی  آنها را برای حصول اهدافشان  از جنگ یافت (خسته شده بودند و از آخرین حربه   های نظامی تحت اختیار بهره می بردند)؟
 
 
 
64
وقتی  امریکا هر از گاهی خود مستقیما  در رویارویی با سپاهیان اسلام وارد عرصه می   شد تا چه حدّی این پیام را منتقل می کرد که سربازان صدامی اعم از مزدور یا عراقی   ،از انگیزه کافی برای ادامه جنگ برخوردار نیستند؟
 
 
 
65
مردم  حلبچه بخاطر جانبداری از ایران  بمباران شیمیایی شدند. سربازان و درجه داران و   افسران عراقی که به نحوی درجنگ شکست میخوردند یا از جنگ علیه ایران طفره می   رفتندتوسط صدامیان اعدام می شدند.این اعمال را تاچه حدّی دلیل  بی انگیزگی ارتش عراق و عدم همراهی مردم عراق   در جنگ با ایران  می دانید؟
 
 
 
   66
تا چه میزان و جود سپاهیان بدر که از معارضین   عراقی تشکیل شده بود ودوشادوش سپاهیان ایران علیه صدامیان میجنگیدند را نشانه بی   انگیزگی مردم عراق در همراهی صدامیان برای جنگ با ایران می دانید؟
 
 
 
67
بومیان    روستاها ومحلّات عراقی دربرخوردباسپاهیان اسلام رفتارهایی ازخودنشان می   دادند این رفتارها تا چه حدّ نشان می داد که     جنگ   صدامیان  با ایران    مورد تایید مردم عراق نبود؟
 
 
 
68
تا چه حدّ،اجباری بودن حضور نیروهای ارتش  صدام درجبهه های جنگ با ایران  به نوعی    نشان دهنده عدم علاقه ارتش عراق     برای جنگ با ایران  بود؟
 
 
 
69
وجود مرغ وخروس    وزیورآلات درسنگرهای عراقی وکاشت سبزی توسط ارتش عراق دراطراف سنگرهایشان   تاچه حّد نشان دهنده  بی  علاقگی    سربازان   عراقی  به جنگ با جمهوری اسلامی بود؟
 
 
 
70
به چه میزان نوآوری رزمندگان اسلام درزندگی   روزمره جنگی که مختصّ همان مناطق بوده انددر پیروزی دفاع مقدّس مؤثّر بود؟
 
 
 
71
تاچه میزان ابداع رزمندگان اسلام درجبهه   هادرتهیه امکانات و راه و رسم جنگ و زندگی دردفاع ودرگیری وحمله در پیروزی مؤثّر   بود؟
 
 
 
72
مسجدها با ارایه فعالیت های فرهنگی و عرضه   الگوهای عملی اسلام ، در تبدیل مردم به انسان های علاقه مند و عاشق اسلام ،تا چه   حدّی در پیروزی مؤثّر بودند؟
 
 
 
73
مسجد ها که رابط بین ستاد های پشتیبانی مناطق   جنگی و جبهه حق علیه باطل با مردم محلّات بودند و نیاز های جبهه ها را به مردم   اعلام و از آنها کمک ها دریافت می کردند تا به جبهه ها ارسال شود تا چه حدی در   پیروزی مؤثّر بودند؟
 
 
 
74
مسجدی ها که اسباب همدلی واخوت مردمی در محلّات   بودند و خود را موظف به رسیدگی اوضاع خانواده رزمندگان اسلام می کردند تا چه حدی   در پیروزی مؤثّر بودند؟
 
 
 
75
مسجدهاکه ازمحل های تأمین نیروهای مردمی مناطق   برای اعزام به جبهه های حق علیه باطل بودندتاچه حدّی درپیروزی مؤثر بودند؟
 
 
 
 
 
 
 
 
پس از تکمیل پرسشنامه فوق لطفا کمک  کنید تا بدانیم از نظر شما تا چه حدّی از اهداف این تحقیق ،با تکمیل پرسش نامه و انعکاس آن ، محقّق میشود.نظر شما کمک میکند تا فرضیّه ها و سؤالات پرسش نامه ای که تکمیل نموده اید با دقّت بیشتری ارزیابی شود . با تشکر:.
هدف
میزان  تحقق
کم
متوسط
خوب
عالی
با یادآوری تلاش های   شما و دوستان رزمنده تان ،تا چه حدّی توانسته ایم   وحدت و همدلی   بین شما    که گرد و خاک شهدا را برمشی و مرام داریدرونق   ببخشیم
 
 
 
 
دفاع مقدّس با باورها   و عقایدرزمندگان اسلام مرتبط بود. با یادآوری تلاش های شما و دوستان رزمنده تان ،تا   چه حدّی توانسته ایم در افزایش میزان آمادگی شمابرای نقش آفرینی در نظم جدید   جهانی، از طریق قویتر کردن کشور مؤثر باشیم .
 
 
 
 
با ارایه این تحقیق در   جامعه تا چه حدّی می توانیم  اسبا ب رويش   هاي نوی درجمهوري اسلامي شویم .
 
 
 
 
این تحقیق  می خواهد، موضوع دفاع مقدّس   زنده نگه داشته شود و نقش آفرینان آن  از یاد ها نروند و بصیرتشان  و راه شان تخطئه نگردد. با پاسخ به  سوالات پرسشنامه  تا چه حدّی     تحقق این خواست   را    در ک کردید؟
 
 
 
 
با تکمیل پرسشنامه تا   چه حدّ   نشان  داده شد که : لحظه لحظه حوادث دوران دفاع   مقدس، تاثیرات بزرگی در مسیر حرکت ملّت بسوی آرمانها دارد.؟
 
 
 
 
 با شناساندن دقیق  دوران دفاع مقدّس ،این  ذخیره و گنجینه‌ی فرهنگی، مصمّم هستیم تا این   حماسه دستخوش فراموشی و تحریف نشود. با تکمیل پرسشنامه و یاد آوری آن دوران تا چه حدّ دراین خواست   موفق   شدیم ؟
 
 
 
 
دفاع مقدّس همانند یک   تابلوی عظیم و بسیار باشکوهی است که هرچه بیننده به اصل حادثه نزدیک میشود و   درباره اجزاء و ترکیب آن تعمّق بیشتری می‌کند به ابعاد جدید و شگرف بیشتری دست   می یابد. با تکمیل    پرسشنامه و یاد آوری آن دوران چقدر در تحقّق این هدف   موفّق بودیم ؟
 
 
 
 
مصممّ هستیم با ارایه   این تحقیق ضمن واقع بینی و دیدن نقاط مثبت فراوان در کنار برخی نقاط ضعف، وافتخار   به نسل جوان مؤمن و انقلابی، تلنگری به مسئولان    بخورد تا  ظرفیتهای بی شمار داخلی   و ملی را بیشتر و بهتراستفاده کنند واز دشمنی دشمنان،و از مرزبندی صریح و شفّاف   با جبهه استکبارغفلت نکنند. بدانند ملّت نترسی از دشمن دارند و باتکیه به مردم و   تقویت حرکت جهادی، حفظ و تقویت وحدت ملی، موفّق    می شویم  .با تکمیل پرسشنامه ،به   نظر شما تا چه حدودی موفّق به این کار شده ایم ؟
 
 
 
 
با انتشار این   تحقیق ،    می خواهیم ،خودنگری و بازیابی وظیفه  که  از   جمله مسئولیت های  جوانان این دوران است معلوم   شود.از طرفی می خواهیم برنامه ریزان و سیاست گذاران و دست اندر کاران بخش های   مختلف اجتماع ،  نگاه شایسته تری به   نسل    جوان   پیدا    کنند.با تکمیل  پرسشنامه برای   خودتان  این هدف  تا چه میزانی  محقّق شده است ؟
 
 
 
 
 
 
 
 
[1]  روایی آزمون عبارت است از توانایی ابزار مورد نظر در اندازه گیری صفتی که آزمون برای اندازه گیری آن ساخته شده است و شامل روایی صوری، روایی پیش بینی، روایی محتوا و … می باشد. اعتبار(روایی) به ارتباط منطقی، بین پرسش­های آزمون و مطلب مورد سنجش اشاره دارد. وقتی گفته می­شود آزمون، روایی دارد به این معنا است که پرسش‌های آزمون به‌طور دقیق آنچه را که مورد نظر می­باشد، می­سنجند.
انواع روایی :الف)( اعبتار محتوا) نوعي اعتبار است كه معمولا براي بررسي اجزاي تشكيل دهنده يك ابزار اندازه گيري به كار برده مي‌شود. به عنوان مثال براي يك آزمون پيشرفت تحصيلي بايد اعتبار محتواي آن را مورد نظر قرار داد. اعتبار محتواي يك ابزار اندازه گيري به سوال هاي تشكيل دهنده آن بستگي دارد. اگر سوال هاي ابزار معرف وپژگي ها و مهارت هاي ويژه اي باشد كه محقق قصد اندازه گيري آن‌ها را داشته باشد، آزمون داراي اعتبار محتوا است. براي اطمينان از اعتبار محتوا، بايد در موقع ساختن ابزار (مانند طراحي پرسشنامه) چنان عمل كرد كه سوال هاي تشكيل دهنده ابزار معرف قسمت هاي محتواي انتخاب شده باشد. بنابراين اعتبار محتوا ويژگي ساختاري ابزار است كه همزمان با تدوين آزمون در آن تنيده مي‌شود. اعتبار محتواي يك آزمون معمولا توسط افرادي متخصص در موضوع مورد مطالعه تعيين مي‌شود. از اين رو اعتبار محتوا به قضاوت داوران بستگي دارد.
 ب) (اعبتار ملاكي )عبارتست از كارآمدي يك ابزار اندازه گيري در پيش بيني رفتار يك فرد در موقعيت هاي خاص. براي اين منظور عملكرد هر فرد در آزمون با يك ملاك مقايسه مي‌شود. به عبارت ديگر اعتبار ملاكي يك ابزار اندازه گيري عبارتست از همبستگي بين نمرات آزمون ونمره ملاك. اعتبار ملاكي بر دو نوع است:1- پيش بين،2-همزمان
1-اعتبار پيش بين: در اندازه گيري هاي رواني- تربيتي، اعتبار پيش بين عبارتست از بررسي رابطه نمره هاي آزموني كه برخي ويژگي ها را مي سنجد و آن چه ادعاي پيش بيني آن را دارد. اعتبار پيش بين مي‌تواند به وسيله رابطه عملكرد در يك آزمون با آزمون ملاك رفتاري به دست آيد. به عبارت ديگر ضريب همبستگي نمره هاي حاصل از اجراي آزمون با نمره هاي متغير ملاك، نمايانگر اعتبار پيش بين است. براي مثال در يك تحقيق، 882 مرد و زن به يك آزمون رغبت شغلي پاسخ گفته اند. آزموني ها 12 ساله بودند و در 19 سالگي مجدد مورد بررسي قرار گرفتند. 51 درصد به شغلي كه در آزمون انتخاب كرده بودند اشتغال داشتند. اين داده ها اعبتار پيش بين اين ابزار را نشان مي‌دهد.
2- اعتبار همزمان: اعتبار همزمان در مواردي به كار مي‌رود كه داده هاي حاصله از دو اندازه گيري در يك زمان در دسترس باشد. در اين گونه موارد عملكرد در يك آزمون به عملكرد در آزمون ديگر مرتبط مي‌گردد. اين فرايند اعتبار همزمان ناميده مي‌شود. اعتبار همزمان در مواردي محاسبه مي‌شود كه هدف جانشين كردن يك ابزار اندازه گيري به جاي ابزار ديگري باشد. اين امر بيشتر به علت ملاحظات مربوط به سهولت اجراي آزمون يا جانشين كردن يك آزمون كوتاهتر به جاي يك آزمون طويل تر است. در اين مورد نيز ضريب همبستگي بين نمره هاي حاصل از اجراي آزمون با نمره هاي بدست آمده از اجراي آزمون ديگر يا اندازه هاي حاصل از اندازه گيري ديگري كه همزمان به عمل آمده است به عنوان ميزان اعتبار اندازه گيري به كار مي‌رود.
(اعتبار سازه)اعتبار سازه  يك ابزار اندازه گيري نمايانگر آن است كه ابزار اندازه گيري تا چه اندازه يك سازه يا خصيصه اي را كه مبناي  نظري دارد مي سنجد. در بررسي اعتبار سازه بايد به تدوين فرضيه هايي درباره مفاهيم اندازه گيري شده، آزمودن اين فرضيه ها و محاسبه همبستگي نتايج با اندازه گيري اوليه پرداخت. اگر ضريب همبستگي حاصله بالا باشد اعتبار سازه افزايش مي‌يابد ولي اگر همبستگي معني دار نباشد علت را مي‌توان به عوامل زير نسبت داد:
1- جمع آوري داده ها با اشكال همراه بوده است.   2- پيش بيني و فرضيه ها غلط بوده است.3- ابزار، خصيصه مورد نظر را اندازه گيري نمي‌كند.
اگر چه فرايند برقراري اعتبار سازه امر بي انتهايي است ولي محقق يا سازنده آزمون مي‌تواند اعتبار سازه يك آزمون را در موقعيت هاي خاص نشان دهد.از جمله شيوه هايي كه براي تعيين اعتبار سازه به كار مي‌رودعبارتند از:1- تفاوت هاي گروهي: اگر نظريه اي تفاوتي را بين گروهها (يا هيچ تفاوتي را) در نمرات آزمون پيش بيني كند، آزموني كه اين تفاوت را نشان دهد (يا ندهد) داراي اعتبار سازه است. براي مثال پيش بيني مي‌شود كه كودكان و بزرگسالان در بلوغ اجتماعي با هم تفاوت دارند. بنابراين اگر آزموني كه براي اندازه گيري خصيصه بلوغ اجتماعي ساخته شده باشد، تفاوت معني داري را بين كودكان و بزرگسالان نشان دهد داراي اعتبار سازه است.
2- تغييرات: چنانچه  نظريه اي پيش بيني كند كه خصيصه مورد اندازه گيري تحت تاثير زمان يا مداخله آزمايشي قرار مي گيرد، اگر نمرات آزمون اين تاثير را نشان دهد داراري اعتبار سازه است.  براي مثال اگر آزموني مهارت هاي كلامي را مي سنجد بايد با افزايش سن آزمودني ها نمرات افزايش يابد، يا اگر مداخله اجتماعي براي پرورش اين مهارت ها صورت گرفته باشد نمرات پيش آزمون و پس آزمون بايد تغييرات معني داري را نشان دهد.
3- اعتبار همگرا و واگرا (تشخيصي): هر گاه يك يا چند خصيصه از طريق دو يا چند روش اندازه گيري شوند همبستگي بين اين اندازه گيري ها دو شاخص مهم اعتبار را فراهم مي آورد. اگر همبستگي بين نمرات آزمون هايي كه خصيصه واحدي را اندازه گيري مي‌كند بالا باشد، آزمون ها داراي اعتبار همگرا مي‌باشد. چنانچه همبستگي بين آزمون هايي كه خصيصه هاي متفاوتي را اندازه گيري مي‌كند پايين باشد، آزمون ها داراي اعبتار تشخيصي يا واگرا است.
2-د) اعتبار عاملي
اعتبار عاملي صورتي از اعتبار سازه است كه از طريق تحليل عاملي به دست مي‌آيد. يك عامل، يك متغير فرضي (سازه) است كه نمرات مشاهده شده را در يك يا چند متغير تحت تاثير قرار مي‌دهد. هر گاه تحليل عاملي روي يك ماتريس همبستگي صورت گيرد آزمون هايي كه تحت تاثير عوامل خاصي قرار گرفته داراي بار عاملي بالا در آن عامل است.
 
اعتبار، جنبه­های مختلف دارد و ارتباط بین پرسش و آزمودنی با توجه به کلیه جنبه­های آن حاصل می­شود. در صورتی که این ارتباط وجود نداشته باشد اعتبار به وجود نمی­آید. روش های متعددی برای تعیین روایی آزمون مورد استفاده قرار می گیرد که مهم ترین آنها عبارتند از: روایی منطقی( روایی ظاهری و روایی محتوایی)، روایی همزمان، روایی پیش بین، روایی سازه (همگرا، واگرا، تحلیل عاملی) -
 
بدین ترتیب مفهوم اعتبار (روايي) به اين سوال پاسخ مي‌دهد كه ابزار اندازه گيري تا چه حد خصيصه مورد نظر را مي سنجد. بدون آگاهي از اعتبار ابزار اندازه گيري نمي‌توان به دقت داده هاي حاصل از آن اطمينان داشت. ابزار اندازه گيري ممكن است براي اندازه گيري يك خصيصه ويژه داراي اعتبار باشد، در حالي كه براي سنجش همان خصيصه بر روي جامعه ديگر از هيچ گونه اعتباري برخوردار نباشد. براي مثال يك آزمون رياضي ممكن است براي سنجش توانايي رياضي دانش آموزان پايه پنجم ابتدايي از اعتبار لازم برخوردار باشد اما براي سنجش توانايي رياضي دانش آموزان پايه سوم راهنمايي فاقد اعبتار باشد. روش هاي متعددي براي تعيين اعتبار ابزار اندازه گيري وجود دارد كه در اين جا به اختصار در مورد هر يك توضيح داده خواهد شد؛
 
 
1- و) عوامل موثر بر ضريب قابليت اعتماد
ضريب قابليت اعتماد يك آزمون تحت تاثير عوامل مختلفي قرار دارد كه عبارتست از :
1- طول آزمون: علي الاصول آزمون هاي طولاني تر از قابليت اعتماد بالاتري در مقايسه با آزمون هاي كوتاه برخوردارند. براي مثال ضريب قابليت اعتماد يك آزمون 60  سوالي مي‌تواند بيشتر از يك آزمون 40  سوالي باشد.
2- سوال هاي مشابه از نظر محتوا و با سطح دشواري متوسط، قابليت اعتماد آزمون را افزايش مي‌دهد.
3- ماهيت متغير اندازه گيري شده نيز ضريب قابليت اعتماد را تحت تاثير قرار مي‌دهد.
لازم به ذكر است كه ضريب قابليت اعتماد در تفسير نتايج مهم بوده و شرط اساسي در انتخاب يك ابزار اندازه گيري است.
2
2
 
 
- د) روش كودر- ريچاردسون    كودر و ريچاردسون دو فرمول را براي محاسبه هماهنگي دروني آزمون ها ارائه نموده اند. فرمول اول برآوردي از ميانگين ضرايب قابليت اعتماد براي تمام طرق ممكن تنصيف (دو نيمه كردن) را به دست مي‌دهد. اين ضريب برابر است با: كه در آن :n تعداد سوال ها  -  p نسبت پاسخ اي صحيح  -  q  نسبت پاسخ هاي غلط  -  واريانس نمرات كلفرمول دوم: براي استفاده از فرمول دوم بايد سطح دشواري سوال هاي آزمون يكسان باشد:
 
كه در آن :
n تعداد سوال ها  -  واريانس نمره هاي كل   -  ميانگين نمراتبراي محاسبه ضريب قابليت اعتماد با اين روش، نيازي به داشتن نسبت پاسخ هاي صحيح و غلط نيست، بلكه در دست داشتن واريانس نمره هاي كل و ميانگين نمرات كفايت مي‌كند.
براي مثال، آزموني داراي 40 سوال است. اين آزمون به گروهي از دانش آموزان داده شده است. ميانگين نمره هاي آزمون 25 و واريانس كل 26 محاسبه شده است. سطح دشواري سوال ها نيز يكسان است. ضريب قابليت اعتماد اين آزمون را محاسبه كنيد:
 
1- ه‍) روش آلفاي كرونباخ
يكي ديگر از روشهاي محاسبه قابليت اعتماد استفاده از فرمول كرونباخ است. اين روش براي محاسبه هماهنگي دروني ابزار اندازه گيري از جمله پرسشنامه ها يا آزمونهايي كه خصيصه هاي مختلف را اندازه گيري مي كند بكار مي رود. در اين گونه ابزارها، پاسخ هر سوال مي تواند مقادير عددي مختلف را اختيار كند.
براي محاسبه ضريب آلفاي كرونباخ ابتدا بايد واريانس نمره هاي هر زير مجموعه سوال هاي پرسشنامه (يا زير آزمون) و واريانس كل را محاسبه كرد. سپس با استفاده از فرمول زير مقدار ضريب آلفا را محاسبه كرد.
            
كه در آن:
               تعداد زير مجموعه سوال هاي پرسشنامه يا آزمون.
               واريانس زير آزمون ام.
               واريانس كل آزمون.
براي مثال اگر پرسشنامه داراي سه زير مجموعه سوال باشد، به طوري كه واريانس هر زير مجموعه به ترتيب 6 ، 4 و 7  بوده و واريانس كل برابر با 32  باشد، مقدار ضريب آلفاي كرونباخ با استفاده از فرمول ياد شده به صورت زير به دست مي‌آيد:
 
مقدار صفر اين ضريب نشان دهنده عدم قابليت اعتماد و 1+ نشان دهنده قابليت اعتماد كامل است.
در خصوص آزمون آلفاي كروبناخ مطالب ديگري نيز در بخش  آزمون كرونباخ آلفا ارائه شده است.
 
[1] رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری: 13/6/1393
[2] بیانات مقام معظم رهبری د ر دیدار جمعی از فرماندهان عالیرتبه نظامی وا نتظامی1393/07/02
[3] بیانات مقام معظم رهبری د ر دیدار جمعی از فرماندهان عالیرتبه نظامی و انتظامی 1393/07/02
[4]  بیانات مقام معظم رهبری د ر دیدار جمعی از فرماندهان عالیرتبه نظامی و انتظامی 1393/07/02
[5] -البته هیچ دلیلی وجود ندارد که بپذیریم در بین این نهادهای تازه تأ سیس، از یاران  شیاطین حضور نداشته اند .کما اینکه محسن کدیور و مهاجرانی و....از ثمرات همین انقلاب فرهنگی هستند.و یا با سلیقه هایی که در کمیته ها و بنیادها ،خصوصا بنیاد مسکن حاکمیت یافته بود ،گرگانی در لباس میش ضربه های زیادی بر توجه عموم مردم در اخلاص انقلابیّون وارد نمودند
[6] هر جایی که ارتش مستقر بودحکومت شاه با فاصله ای در کنارشان فاحشه خانه قانونی احداث میکرد . انزلی شاید تنها شهری باشد که حکومت پهلوی نتوانست در این شهر چنین کاری بکند . اگر چه نام خود را برآن گذاشته بود بلکه بتواند یاطنش را تغییر دهد غافل از اینکه اینجا دارالمؤمنین است .
[7]   گویا هر کسی سهمی از این انقلاب طلب می نمود . عدّه ای زمین های موات و از آب در آمده را برای امور مسکونی و مزروعی و تجاری خود بکار گرفتند و عدّه ای هم به غارت معادن پرداختند و البتّه عدّه ای هم با ورود به کارخانه ها و شهرک ها و هتل های توریستی و سینما ها ی به جا مانده از فراریان به بهانه ساماندهی امور آنها مشغول تاراج عایدات و تولیدات و اموال آنها شدند و چون حساب و کتابی در کار نبود مجرم قانونی هم صد البتّه وجود نداشت . ولی مردم دیدند که عدّه ای چگونه به بهانه دفاع از انقلاب صاحب چه امکانات  مادّی  شدند وکسی هم با آنها کاری ندارد.
[8] - چون بستر ش برای هضم تجزیه طلبان و همراهی با آنها بسیار کمتر مهیّا بود . لذا علی رغم خساراتی که از لحاظ مالی و انسانی به این دو شهر واردشد ،به سرعت تو سّط انقلابیّون و حمایت مردم قضیّه ،جمع شد .
[9]  برای مردم درک حرف شهید مدرّس  که می فرمود سیاست ما عین دیانت ماست با موضوع جا افتاده ی ، سیاست  پدر و مادر ندارد میسّر شد تا بدانند چقدر با آنچه باید باشیم فاصله داریم
[10] - با توجه به اوضاع سیاسی حاکم ، مردم برای حفظ جانشان  هم که شده ، در برخی گذرگاه ها اتومبیل های عبوری را برای بازرسی متوقف میکردند .در کنار بازرسی اگر به مورد خلافی که بیشتر حاکمیت سلیقه بود تا قانون ، بر می خوردند(از جمله  نوارهای تکمیل شده ترانه های شاهنشاهی) ذی نفع را  به دادسرا معرفی و ارجاع میدادند.
[11]   -بکار گیری سلاح های شیمیایی در حلبچه و به تکرار در مقابله با رزمندگان اسلام
[12] - جالبست بدانید که به فرمانده ناوی که ایرباس ایران را هدف قرار داده بوددر امریکا ، جایزه هم دادند
[13] - یاد آوری آنچه در دفاع مقدس از خود بروز داده اند .
[14] چون کار جدید است انتظار است با دریافت باز خورد مناسب ازاین تحقیق موضوع را برای جامعه با قبول درصد خطایی اعلان نمود.
[15] فرمانده کل قوا در دانشگاه افسرى امام حسین(ع) 31/2/1393
[16] رهبر معظم انقلاب در اجتماع عظیم و پر شور زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس  6/1/1393
[17] رهبر معظم انقلاب در اجتماع عظیم و پر شور زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس  6/1/1393
[18] رهبر معظم انقلاب در اجتماع عظیم و پر شور زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس  6/1/1393
[19] رهبر معظم انقلاب در دیدار مسئولان اردوهای راهیان نور کشور 26/12/1392
[20] رهبر معظم انقلاب در دیدار مسئولان اردوهای راهیان نور کشور 26/12/1392
[21] توصیه‌های مهم رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای مجلس خبرگان 15/12/1392
[22] توصیه‌های مهم رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای مجلس خبرگان 15/12/1392
[23]    توصیه‌های مهم رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای مجلس خبرگان 15/12/1392
[24] توصیه‌های مهم رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای مجلس خبرگان 15/12/1392
[25]    بحث مردمان کشور های همسایه از حاکمانشان جداست .
[26]   حدسی هوشمندانه از روابط بین علت و معلول
[27] -برای این فرضیه هیچ سوالی طرح نکردم . چون صد درصد براین امر واقفم . حضرت امام فرمود خرمشهر را خدا آزاد کرد و ما میدانیم تا اراده  باریتعالی نباشد برگی به زمین نمی افتد . لذا با همه احترامی که به علوم انسانی قا ئلم این عامل را اولی و ارجح بر مابقی می دانم و آزمون گیریش را شرک . اگرچه  شاهد بودیم آرپی جی را علیه  نفرایرانی استفاده میکردندوازخمپاره وسایرتجهیزات نظامی  که برای  انهدام ادوات رزمی ویا تجمع نیروها ویا سنگرهای خاصی تعریف شده اند علیه نفر ایرانی بهره می گرفتند.این عملشان نمایش ترس ودلهره  آنها وبزرگ دیدن نفرایرانی بودویا در بسیاری ازمواقع،خصوصا درعملیات ها،شاهد          دگر گون شدن اوضاع جوی می شدیم وازاین بابت ،خصم احتمال حضور رزمندگان اسلام را در کنارش نمی داد.و....عملا درک شهودی ان تنصروا... ینصرکم و یا ان ینصرکم ا.. فلاغالب کم اگر ظرفیّتش بود میّسر می شد.لذا  نصرت الهی در این پیروزی  قطعی است
[28] بدیهی است که اگر 20درصد پیروز شده باشیم یعنی 80درصد طر ح و عملیات دشمن موفق بوده است .
[29] خواست  رزمندگان اسلام را  به دست خودش و بارضایت وعلاقه خودش انجام می دهد به این ذهنّیت که موفقیّت منوط  بر انجام این امر است . بدون اینکه حواسش باشد که داده ها و اسباب چنین نتیجه گیری اشتباهی  را همین رزمندگان اسلام برایش صوری ساخته اند و حقیقت چیز دیگری است
[30] - عوامل و ریشه های بروز جنگ تحمیلی را می توان شامل الف)سابقه اختلافات میان دو کشوردر دوران دیکتاتور ب)ماهیّت مستقل و استکبار ستیزی جمهوری اسلامی پ)به هم خوردن توازن قوا درمنطقه پس ازپیروزی انقلاب اسلامی  ت)پیدایش خلاء قدرت درمنطقه  ث)روحیه جاه طلبی صدام وماهیت توسعه طلبی  حزب بعث دانست
[31]  انتقال پیام در لبنان  به شکل مؤثّری در حزب الله لبنان اتفاق  افتاد وهمین انتقال پیام در کشورهای دیگر مثل تونس و لیبی و مصر بطور بایسته ای نتوانست هویدا شود و در گرو ه های اسلامی  موجود همان مناطق  واژگونه و استحاله شد. بانفوذ و حمایت شیاطین درگروه های به ظاهراسلامی وانقلابی ریشه دارمناطق مذکورتوری برسر راه علاقه مندان به اسلام  برخواسته ازاندیشه تجلّی یافته از رزمندگان اسلام پهن شد وجوانانی را جذب نمودند. والبته در فرصتی مقتضی بسیاری از آنها راروانه قتل گاه یا زندان  نموده  وما بقی را  سرخورده از اسلام نمودند. سناریوی دیگر شیاطین برای مقابله با علاقه مندان پیام انقلاب اسلامی این بودکه  با پول و امکانات همین شیاطین گروه های  جعلی اسلامی را تحت عناوین طالبان ،القاعده و داعش برای مبارزه ظاهری  با کفار راه انداختند وبا این طریق برای جذب بومیان مناطق و جوانان علاقه مند به اسلام در اروپا و امریکا تورپهن کردند. عملکرد این گروه ها قرار نبود اسلامی باشد اماباتبلیغات رسانه ای صهیو نیستهااین گرو ه ها اسلام گرا معرفی و عملکردشان منزجر کننده انسان ها . مطابق نقشه از پیش طراحی شده ،شیا طین این باردرقالب بشر دوستی وحقوق بشر این جوانان  فریب خورده را هر روز می کشند و از طرفی فرصتی در جهان رسانه برای ابلاغ اسلام ناب محمّدی صلی الله علی و آله والسلم نمی دهند و سیمای جمهوری اسلامی و منتسبان به آن را هم تحریم می کنندتا حقایق از نظر افکار عمومی دنیا مخفی بماندو تورشان لو نرود. پیدایش چنین گروه های باطلی که به اسلام ضربه می زنند و دستمایه شیاطین هستند و از جانب آنها حمایت مالی و تسلیحاتی می شوند و برای جذب جوانان بومی و اروپایی و افریقایی و امریکایی در مناطق تحت تسلط آنها نه تنها ممانعتی وجود ندارد بلکه تسهیلات هم اعطا می شود نشان از حقیقتی داردکه پیام انقلاب منتقل شده است .مردم جهان به دنبال اسلام هستن اما چون چراغ راه و مرشد ندارند عده ای گم می شوند.بدین ترتیب هنوز خیلی کار میخواهد تامردم منطقه و جهان علاوه برتمیز حق از باطل در پشتیبانی از حق چون رزمندگان اسلام عمل کنند.البته هدف از تشکیل این گروه ها برای شیاطین چند منظوره بوده است که می تواند شامل  :1- حمله به مردم مسلمان منطقه وحمله به زیرساخت هاوسرمایه های مادّی مسلمین باشد2-توجیهی برای  حضورمستمر شیاطین در منطقه مسلمین و غارت اموال آنها باشد3- توجیه جهانی برای قتل عام جوانان  جویای اسلام طلب کند 4-افکار عمومی جهان از جنایات رژیم سفّاک صهیونیستی منحرف شود.5-کشتن جوانان جویای اسلام در بلاد مسلمین رخ دهد نه در اروپا یا آمریکا
[32]-در جزایرمجنون شاهد بودیم که صدامیان سطح آب را بالا می آوردند تا سطح  سنگر ها و ادوات نظامی ما از نی های موجود منطقه بلند تر وقابل رویت برایشان باشندو بتوانند ما را هدف گیری کنند که درچنین مواقعی با توجه به قسمت بندی جزیره به مناطقی که رزمندگان اسلام حضور داشتند و مناطقی که پشت سر رزمندگان بود و منطقه تردد نیرو های تدارکات هم نبود ،آب های اضافی به آنجا تخلیه  می شد . و بلعکس وقتی صدامیان احتمال ارسال نیرو های شناسایی یا صدای تردد زیاد قایق های موتوری و صدای زیاد وسایل نقلیه موتوری را بر روی پل خیبر که خود از ابداعات جنگ توسط نیرو های خودی بود می شنیدند سطح آب را کم میکردند تا حداقل قایق ها قادر به حر کت نباشند که این بار ماموران کنترل سطح آب در مجموعه خودی وظیفه  داشتند سطح آب را با پمپاژآب  از منطقه ای که قبلا در آنجا تخلیه کرده بودند حفظ کنند . ویژگی زمین های آنجا این بود که علی رغم تبخیر بالای آب تقریبا آب در زمین نفوذ نمی کند لذا سد خاکی برای کرت بندی زمین براحتی جواب می دهد.
[33]  یعنی توانایی ابزار مورد نظر در اندازه گیری صفتی که آزمون برای اندازه گیری آن ساخته شده است . اعتبار(روایی) به ارتباط منطقی، بین پرسش­های آزمون و مطلب مورد سنجش اشاره دارد. وقتی گفته می­شود آزمون، روایی دارد به این معنا است که پرسش‌های آزمون به‌طور دقیق آنچه را که مورد نظر می­باشد، می­سنجند. اعتبار، جنبه­های مختلف دارد و ارتباط بین پرسش و آزمودنی با توجه به کلیه جنبه­های آن حاصل می­شود. در صورتی که این ارتباط وجود نداشته باشد اعتبار به وجود نمی­آید. روش های متعددی برای تعیین روایی آزمون مورد استفاده قرار می گیرد که مهم ترین آنها عبارتند از: روایی منطقی( روایی ظاهری و روایی محتوایی)، روایی همزمان، روایی پیش بین، روایی سازه (همگرا، واگرا، تحلیل عاملی) .بدین ترتیب مفهوم اعتبار (روايي) به اين سوال پاسخ مي‌دهد كه ابزار اندازه گيري تا چه حد خصيصه مورد نظر را مي سنجد. بدون آگاهي از اعتبار ابزار اندازه گيري نمي‌توان به دقت داده هاي حاصل از آن اطمينان داشت. ابزار اندازه گيري ممكن است براي اندازه گيري يك خصيصه ويژه داراي اعتبار باشد، در حالي كه براي سنجش همان خصيصه بر روي جامعه ديگر از هيچ گونه اعتباري برخوردار نباشد. روش هاي متعددي براي تعيين اعتبار ابزار اندازه گيري وجود دارد ازجمله :1- طول آزمون: علي الاصول آزمون هاي طولاني تر از قابليت اعتماد بالاتري در مقايسه با آزمون هاي كوتاه برخوردارند. براي مثال ضريب قابليت اعتماد يك آزمون 60  سوالي مي‌تواند بيشتر از يك آزمون 40  سوالي باشد.2- سوال هاي مشابه از نظر محتوا و با سطح دشواري متوسط، قابليت اعتماد آزمون را افزايش مي‌دهد.3- ماهيت متغير اندازه گيري شده نيز ضريب قابليت اعتماد را تحت تاثير قرار مي‌دهد.
[34]   پایایی یک وسیله اندازه گیری عمدتا به دقت نتایج حاصل از آن اشاره می کند. پایایی به دقت، اعتماد پذیری، ثبات، یا تکرار پذیری نتایج آزمون اشاره می کند. پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، عبارت است از درجه ثبات، همسانی و قابلیت پیش‌بینی آن در اندازه­گیری هر آنچه اندازه می­گیرد. این کیفیت، در هر نوع اندازه‌گیری، یک امر اساسی است.  پایایی یک آزمون تا حدی تابع طول آزمون است. هر چه طول آزمون بیشتر باشد، پایایی آن بیشتر است. پایایی تا حدی تابع ناهمگنی گروه نیز است. ضریب پایایی با افزایش گستردگی یا ناهمگنی آزمودنی‌هایی که در آزمون شرکت می­کنند، افزایش می­یابد. بر عکس، هر چه گروه نسبت به ویژه­گی­ای که اندازه­گیری می­شود، همگن­تر باشد، ضریب پایایی کمتر خواهد بود. روش های تعیین پایایی متنوع و عبارتند از: روش پایایی مصححان، روش بازآزمایی، روش فرم های هم ارز، روش همسانی درونی(روش دو نیمه کردن، روش کودر- ریچاردسون و روش آلفای کرونباخ)
[35]    معادل انگليسي آن Reliability است، يكي از ويژگي هاي ابزار اندازه گيري (پرسشنامه يا مصاحبه يا ساير آزمون هاي علوم اجتماعي) است. با اين امر سروكار دارد كه ابزار اندازه گيري در شرايط يكسان تا چه اندازه نتايج يكساني به دست مي دهد.  قابليت اعتماد در يك آزمون مي‌تواند از موقعيتي به موقعيت ديگر و از گروهي به گروه ديگر متفاوت باشد. لذا از ضریب همبستگی بین داده ها استفاده می شود.براي محاسبه ضريب قابليت اعتماد ابزار اندازه گيري شيوه هاي مختلفي به كار برده مي‌شود. از آن جمله مي‌توان به الف) اجراي دوباره (روش بازآزمايي)intrarater   reiability، ب) روش موازي (همتا) Parallel form ، ج) روش تصنيف (دو نيمه كردن)  ، د) روش كودر- ريچاردسون اشاره كرد.ز)interrater reliabilityروش پايايي اندازه گیران س) روشهاي همساني درونيInternal consistency  ش)   همبستگی گویه-مقیاس Item-scale correlation
[36]   رابطه روایی و پایایی از این قرار است که یک آزمون باید پایا باشد تا بتواند روا باشد. اگر آزمونی در هر بار اجرا روی تعدادی نمونه، نتایج مختلفی به دست بدهد، آن آزمون یک آزمون پایا نخواهد بود و در واقع هیچ چیز را بدرستی اندازه گیری نخواهد کرد و اگر یک آزمون چیزی را بدرستی اندازه گیری نکند هیچ اطلاعات مفیدی به ما نخواهد داد.
[37]    اگرa=./05باشدآنگاه                         =96/1   
[38] - در سطح بخور ونمیر عامیانه –خط فقر
[39] - حضرت امام خمینی (ره):جنگ ما جنگ اسلام وکفر است . جنگ ما جنگ حق و باطل است .الان اسلام به تمامه در مقابل کفر واقع شده است . شما برای حفظ اسلام می جنگید و صدام برای نابودی اسلام